167

Տուփում կա 41 գնդիկներ կարմիր կապույտ և նարնջագույն։ Կարմիր գնդիկները 20 անգամ ավելի են քան նարնջագույննը։Քանի կապույտ գնդիկ կա տուփում։

Լուծում

Տարբերակ 1) ենթադրենք կա 1 նարնջագույն գնդիկ, ուրեմն կա 20 կարմիր գնդիկ, և մնացած 20 գնդիկները կապույտ են

1×20=20 կարմիր

20+1=21 կարմիր և նարնջագույն

41-21=20 կապույտ

Տարբերակ 2) ենթադրենք կա 2 նարնջագույն գնդիկ, ուրեմն կա 40 կարմիր գնդիկ, Որոնց գումարը միասին ստացվում է 41-ից շատ, հետևաբար այս տարբերակը սխալ է և նարնջագույնը 1-ից ավել չի կարող լինել։

Պատ՝ 20 կապույտ գնդիկ

168.Աշակերտը կարդում է օրական 10 էջ,6 օրվա ընթացքում կարդացել է գրքի կես: Քանի՞ էջ կա գրքում:

10×6=60 էջ

60×2=120 էջ

Պատ։՝ Գիրքը ունի 120 էջ․

170.Զրահավորված ասպետի զանգվածը 120կգ է,ընդ որում ասպետի զանգվածը 40կգ-ով մեծ է զրահի զանգվածից:Գտեք ասպետի և զրահի զանգվածներն առանձին-առանձին:

120-40=80

80:2=40

Պատ։՝ զրահ-40կգ, ասպետ-80կգ

Упражнение 3. Ответьте на вопросы по модели.
Модель: Чей это учебник? – Это мой учебник.

1. Чей это словарь? это мой словарь
2. Чья это книга? это моя книга
3. Чьё это письмо? это моё письмо
4. Чьи это карандаши? мои карандаши
5. 5. Чей это класс? это мой класс
6. Чья это сестра? это моя сестра
7. Чьё это окно? это моё окно
8. Чьи это тетради? это мои тетради
   

136.Տրված են 5,3,7 թվանշաները.դրանցով գրի առեք վեց տարբեր եռանիշ թվեր (թվի գրառման մեջ թվանշանները գործածեք մեկական անգամ):Ընդգծեք այն բոլոր թվերը,որոնցում 3 թվանշանը գրված է հարյուրակների կարգում:

Պատ.՝ 357,375, 537, 735, 573, 753

137.Կատարեք գործողությունները.

ա.(22+163)x117=21645

22+163=185

185×117=21645

գ.(98+15)x13=1469

98+15=113

113×13=1469

ե.(294-180)x77=8778

294-180=114

114×77=8778

138.Մի գրքույկում կա 20 էջ,մյուսում՝ 56:Քանի էջ կա այն գրքում,որի եջերի քանակը 7 անգամ ավելի է,քան երկու գրքույկներինը միասին:

20+56=76

76×7=532

Պատ.` 532էջ

140.Երկու կայարանների հեռավորությունը 350կմ է:Առաջին գնացքն այդ ճանապարհն անցնում է 2 ժամով պակաս ժամանակում, քան երկրորդը 1 ժամում քանի կիլոմետր է անցնում առաջին գնացքը,եթե երկրորդը 1 ժամում անցնում է 50կմ:

350:50=7

7-2=5

350:5=70

Պատ.՝ 70 կմ է անցնում առաջին գնացքը 1 ժամում

А) мой, моя, моё

1. Это моя ручка. 2. Это мой карандаш. 3. Это мой стол. 4. Это моё упражнение.
2. Это моя мама. 6. Это моё окно.
3. 
   Б) наш, наша, наше
4. Это наш класс. 2. Это наша комната. 3. Это наше окно. 4. Это наш
   преподаватель. 5. Это наша академия. 6. Это наш словарь.
5. 
   В) твой, твоя, твоё
6. Это твой дом. 2. Это твоя бабушка. 3. Это твоё слово. 4. Это твой учебник.
7. Это твоя подруга. 6. Это твоё письмо.
8. 
   Г) ваш, ваша, вашё
9. Это ваш журнал. 2. Это ваша семья. 3. Это ваша группа. 4. Это ваш
   преподаватель. 5. Это ваш отец. 6. Это вашё письмо.

Упражнение 2. Напишите слова в нужной колонке.
Модель:

Сестра, словарь, упражнение, стол, отец, карандаш, ручка, окно,
тетрадь, класс, группа, слово, стул, кровать, шапка, тетрадь, телевизор,
бабушка, текст, сын, газета, преподаватель, лампа, комната, общежитие, друг,
академия, место, музыка, дедушка.

мой	моя	моё
словарь	сестра	упражение
стол	ручка	окно
отец	группа	слово
карандаш	шапка	общежитие
тетрадь	бабушка	место
класс	газета
стул	лампа
кровать	комната
тетрадь	академия
телевизор	музыка
текст
сын
преподаватель
друг
дедушка

102. Կիրակի օրը թանգարան այցելեց 70 մարդ, երկուշաբթի հինգ անգամ պակաս, իսկ երեքշաբթի երկու անգամ պակաս քան, քան երկուշաբթի: Քան մարդ այցելեց երեքշաբթի օրը:

Լուծում

70:5=14

14:2=7

Պատ.՝ 7

103. Թագուհին 36 տարեկան է: Նա արքայազնից մեծ է երեք անգամ, իսկ արքայադուստր եղբորից փոքր է չորս անգամ: Քանի տարեկան է արքայադուստրը:

Լուծում

36:3=12

12:4=3

Պատ.՝ 3

105. Վերանորոգման ժամանակ առաջին սենյակի հատակը ներկելու համար ծախսվել է 9 կգ ներկ, իսկ երկրորդ սենյակի հատակի համար երեք անգամ պակաս: Քանի կիլոգրամով պակաս ներկ է ծախսվել երկրորդ սենյակի հատակը ներկելիս:

Լուծում

9:3=3

9-3=6

Պատ.՝ 6

101. Թիվը գրեք երկու այնպիսի արտադյալի տեսքով, որոնցից յուրաքանչյուրը 1-ից մեծ է:

Լուծում

ա) 16=8:2

բ) 27:3=9

գ)63:3=21

դ)100:20=5

ե)51:17=3

զ)85:5=17

է)93:3=31

ը)39:3=13

106. Այգում աճող ծառերից 48-ը ծիրանենիներ է: Դեղձենիները ծիրանենիներից 6 անգամ պակաս են, իսկ խնձորիները 11-ով ավելի քան ծիրանենիներն ու տանձենիները միասին: Քանի խնձորենի կա այգում:

Լուծում

48:6=8

48+8=56

56+11=67

Պատ.՝ 67

104.

72	:		=
–				x
	:	6	=
=				=
	:		=	27

Առաջադրանք 1

Աղուսակում լրացրեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող ձեզ ծանոթ մարմինները և նյութերը՝

Մարմիններ	Նյութեր
սեղան	արծաթ
աթոռ, համակարգիչ, շիշ	փայտ երկաթ, ավազ

Առաջադրանք 2

Թվարկեք քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակը:

ապակի, կավ, պլաստմաստ, փայտ

Առաջդրանք 3

Թվարկեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող գործիքներ, որոնցով չափումներ են կատարում:

քանոն, մետր թուղթ

К данным словам подберите из текста слова с противоположным значением. 

Скучно-интересно, попрощаться-поздороваться, невоспитанный-воспитанный, поднялось настроение-испортилось настроение, забыть-вспомнить, шум-тишина, первый (ряд)-последный ряд, никогда-всегда.

Վաղո՜ւց, շա՜տ վաղուց, աշխարհում միայն մի բառ կար՝ «Ես»: Եթե մեկնումեկը ուզում էր ասել.«Բարև, ես եմ», -ուղղակի ասում էր՝ . «ԵՍ»: Եթե ուզում էր ասել. «Ինձ մի նարի՜նջ տուր», կամ՝ «Ի՜նչ գեղեցիկ ծառ է», «Ծիտիկը ծլվլում է», դարձյալ միայն մի բառ էր ասում՝ «Ես»:

Դա միակ բառն էր աշխարհում:

Մարդկանց մի մասը ուղղակի գոռում էր այդ բառը, մյուսները՝ շշուկով էին ասում, մի քանիսը՝ լացով, ոմանք էլ՝ ծիծաղելով: Չէ՞ որ դա մարդկանց միակ բառն էր: Իսկ կենդանիները…

Շունն ասում էր.

«Հա՜ֆ-հա՜ֆ-հա՜ֆ,

Իսկույն այգի ինձ տարեք, խոտերի մեջ բաց թողեք»:

Կատուն ասում էր.

-Մյա՜ու-մյա՜ու,

Ես ձեր քնքուշ թագուհին եմ,

Ձեր բոլորի սիրելին եմ»:

Կովն ասում էր.

«Մու-ո՜ւ-ո՜ւ-ո՜ւ…

Ես կով եմ, իսկ դո՞ւ-ո՞ւ-ո՞ւ…»:

Մտրուկն ասում էր. «Ի-հի՜-հի՜-հի՜-հի՜,

Սա իմ մայրկն է, սա էլ՝ հայրիկը»:

Խոզն ասում էր.

-Մի բլիթ տվեք դդումով,

Որ ես դառնամ կլոր-կլոր,

Բայց ինչքան էլ կլորանամ, թռչող փուչիկ չեմ դառնա:

Թրթուրն ասում էր․

-Ես փափուկ եմ։

Թիթեռն ասում էր․

-Կարևոր չէ, թե ի՛նչ եմ եղել առաջ,

Դուք տեսեք, թե ի՛նչ եմ հիմա՜․․․

Տեսեք՝ ինչպես եմ թռվռում

Արևի տակ և ստվերում։

Իսկ ձկնիկը շշուկով էր խոսում.

-Կամա՛ց շարժվեք, մի՛ աղմկեք, սո՛՜ւս…

Իմ բալիկից նամակի եմ սպասում:

Ամենքը աշխարհում ինչ-որ բան էին ասում.

Սպիտակ վարդն ասում էր կարմիր վարդին.

-Ողջո՜ւյն, կարմիր գլխարկ:

Լապտերասյունն ասում էր․

-Ես շատ եմ երկա՜ր, երկա՜ր,

Ոտքս հողի մեջ է, գլուխս՝ երկնքում։

Գնացքն ասում էր․

Հելլո՜, ես գնուեմ Բուֆալո։

Միայն մարդիկ էին անվերջ-անդադար կրկնում «ԵՍ» բառը: Երբ բոլորը միասին ասում էին այդ բառը, ստացվում էր՝ ե՜ս-ե՜ս-ե՜ս-ե՜ս:

Մի օր էլ մարդկանց գլուխն սկսեց ցավել անընդհատ ես-ես-ես-ես ասելուց ու լսելուց: Գլխացավից ու ձանձրույթից ազատվելու համար նրանք շատ էին ուզում մի նոր բառ հնարել:

Վերջապես մի մարդ, որի գլուխը ամենից շատ էր ցավում «Ես» ասելուց, գտավ այդ նոր բառը:

Կեսգիշերին արթնանալով, նա նա ինչքան ուժ ուներ գոռաց՝ «ՈՉ»: Հաջորդ առավոտ աշխարհում արդեն մի նոր բառ կար՝ «ՈՉ»:

Այդ օրվանից գլխացավով տառապող մարդիկ ես-ես-ես-ես-ես ասող մարդկանց հանդիպելիս գոռում էին՝ ո՜չ-ո՜չ-ո՜չ-ո՜չ-ո՜չ:

Սկզբում թվում էր, թե նոր բառը կոպիտ է և տհաճ, շատերը չէին էլ ուզում լսել: Բայց հետո կամաց-կամաց դադարում էին ես-ես-ես-ես ասելուց և փորձում էին մի քիչ մտածել... Ու շուտով բոլորն էլ արդեն գիտեին «ոչ» բառը և նույնիսկ հաճույքով կրկնում էին:

Իսկապես որ դա լավ բառ էր:

«Ոչ» ասելիս գլուխը իրեն կլոր էր զգում, մի բան, որ չափազանց կարևոր էր գլխի համար: Եվ հետո, այդ բառը ստիպում էր, որ գլուխն իրեն մեծ զգա, իսկ դա գլխի համար ավելի լավ չափ է, քան՝ փոքրը:

Այժմ աշխարհում ասելու և լսելու համար արդեն երկու բառ կար:

Է՜հ, եթե կա երկու բառ, ինչո՞ւ չլինի երրորդը: Ու եթե կա երեք բառ, ինչո՞ւ չլինի չորրորդը: Իսկ եթե կա չորս բառ, ապա ի՞նչն է խանգարում, որ լինեն շա՜տ ու շա՜տ նոր բառեր:

Եվ եթե կա «ես»-ը,

Ինչո՞ւ չլինի «դու»-ն,

Եթե կա «ոչ»-ը,

Ինչո՞ւ չլինի «այո»-ն,

Եթե կարող է լինել «տաք»-ը,

Ինչո՞ւ չլինի «սառ»-ը,

Կոշտն ու փափուկը, մոտիկն ու հեռուն,

Թացն ու չորը, բարձր ու ցածրը,

Ճիշտն ու սխալը, թարսն ու շիտակը,

Լույսն ու խավարը, սևն ու սպիտակը:

Այսպես, մարդիկ սկսեցին իրար հետ խոսել, հարցեր տալ ու պատասխանել: Ու մտածել, թե ինչ բան է այս աշխարհը:

Եվ մինչև հիմա էլ փնտրում են այդ հարցի  պատասխանը:

Առաջադրանքներ

1. Կարդա’ պատմվածքը և դո’ւրս գրիր հականիշները:

Կոշտն ու փափուկը, մոտիկն ու հեռուն,

Թացն ու չորը, բարձր ու ցածրը,

Ճիշտն ու սխալը, թարսն ու շիտակը,

Լույսն ու խավարը, սևն ու սպիտակը:

1. Ո՞ր բառն է աշխարհի ամենակարևոր բառը. ինչո՞ւ:

Ինձ թվում է, որ աշխարհի ամենակարևոր և միաժամանակ ամենաանպետքական բառը դա բան բառն է։

1. Քո կարծիքով աշխարհում առաջինը ո՞ր բառերն են եղել:

Ինձ թվում է, որ առաջինը աշխարհում ստեղծվել է այո, ոչ, լավ բառերը․Գրի’ր այն հարցերը, որոնք կուզեիր ուղղել ուսուցիչներիդ կամ մեծահասակներին:

Ե՞րբ  մարդիկ սկսեցին իրար հետ խոսել, մտածել ու հարցեր տալ:

Երբ, որ մի մարդ գիշերը քնից արթնացավ և ասեց դրանից հետո բոլորը մտածեցին եթե կա երկու բառ ինչու չլինի երեք բառ և այդպես շարունակ

Այբբենական կարգով դասավորի՛ր՝

ա) սենյակիդ իրերի անունները,

բ) սիրածդ գրքերի անունները,

գ) անուններն այն առարկաների, որոնք կուզենայիր ունենալ․

ա-Սեղան, մահճակալ, գրադարան զգեստապահարան

բ-«Թոմ սոյերի արկածները» «Հեքլբերիֆինի արկածները»

գ-պլանշետ

Տրված բառերն այբբենական կարգով դասավորի՜ր: Ո՞ր տառերն են դուրս մնացել:

Ճ, ջ, ժ, ձ, յ, ռ, ր, ց, է, ղ, փ,բ, ս, մ, ո, կ, ը, թ, ծ, վ, գ, ե, ա, ն, ի, տ, հ, պ:

Ա, բ, գ,  ե, է, ը:

Հաշվիր՜, թե տրված բառերի մեջ քանի՞ տառ, քանի՞ հնչյուն կա:

Օրինակ՝

Եղևնի– 5 տառ, 7 հնչյուն:

Երիտասարդ-9տառ 10հնչյուն, ոլոռ-չորս տառ հինգ հնչյուն, ողնաշար-յոթ տառ ութ հնչյուն, գրքույկ-վեց տառ վեց հնչյուն, բարև-չորս տառ վեց հնչյուն, կարևոր-վեց տառ յոթ հնչյուն, ոտք-երեք տառ չորս հնչյուն, երամ-չորս տառ հինգ հնչյուն:

Մեկ տառ փոխելով տրված բառերից ստացի՛ր նոր բառեր:

Օրինակ՝

որդ — արդ (հիմա), երդ, որբ, որթ, որձ, որմ (պատ), որջ, որս:

Հորդ-որդ, հարդ-բարդ, ուղտ-ուխտ, աղտ-աղբ, գիրք-դիրք:

Հիշի՛ր

Հնչյունը լսվում  և արտասանվում է, իսկ տառը գրվում  է: Տառը հնչյունի նշանն է:

Հայերենում երեսունվեց տառ կա: Դրանք արտահայտվում են երեսունինը հնչյուններով:

Երեսունվեց հնչյուններից վեցը ձայնավորներ են (ա, է, ը, ի, օ, ու), իսկ երեսունը՝ բաղաձայններ (բ, գ, դ, զ, թ, ժ, լ, խ, ծ, կ, հ, ձ, ղ, ճ, մ, յ, ն, շ, չ, պ, ջ, ռ, ս, վ, տ, ր, ց, փ, ք, ֆ):

Է և ե տառերը  է հնչյունի նշաններն են:

Օ և ո տառերը  օ հնչյունի նշաններն են:

Ե և ո տառերը կարող են մեկից ավելի հնչյուն արտահայտել (ե-յէ, ո-վօ):

Մեկից ավելի հնչյուն է  արտահայտում նաև և տառը (կա՛մ էվ, կա՛մ  յէվ):

94. Մեծ թվերը գրի առնելու համար օգտագործում են կրճատումներ

ա) 504071223=504մլ. 71 հազ. 223

բ) 302մլն 35հազար =302035000, 93մլրդ 701մլն 96Հազ. 93070196000

1մլրդ 200հազ. = 100000200000, 65մլրդ 5մլն 693հազ=65000500693

96. Երկրից Լուսին հեռավորություն երեք հարյուր ութսուն չորս հազար երկու կիլոմետր է: Գրեք այդթիվը թվանշաններով.

Պատ.՝ 384002կմ