Մաթեմատիկա դասարանական 09.12.22

09.12.2022թ-Ամբողջ թվերի հանումը

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 559-ա,գ,ե; 560-ա,գ,ե,է; 561; 572; 573-ա,գ

  1. Կատարե՛ք հաշվումները` հանումը փոխարինելով գումարումով.
    ա) 6 – 7=6+(-7)=-1
    • գ) -30-44=-30+(-44)=-74
    • ե) 12 – 9=3

560. Կատարե՛ք հանում.
ա) 34– (–7)=41

գ) 101 – (–8)=109

ե) 29 – (–11)=40

է) –70 – –14=-70+14=-56

561. Գիշերը օդի ջերմությունը -10c էր։ Առավոտյան այն դարձավ +2c։Քանի՞ աստիճանով փոխվեց օդի ջերմությունը։

+2+(-10)=12c

Պատ․՝ 12c

572. Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.

առաջին գումարելի-30110-48-7
երկրորդ գումարելի4-2-5-16-3-160
գումար1-2-4-6-1-8-7
  1. Գտե՛ք գումարը.
    ա) (–11) + (–2) + 6 + 5 + (–7)=(-9)
    • գ) 22 + (–14) + (–30) + (–15) + 19=(-18)

Մաթեմատիկա դասարանական 07.12.22

07.12.2022թ-Ամբողջ թվի գումարումը

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 540-ա,գ,ե; 541; 543; 545-ա,գ,ե,է; 554; 556

540. Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.

ա) –10, +7 և –3=

(-10)+7=-3

(-3)+(-3)=-6

գ) +7, +3 և –4,

7+3+(-4)=6

ե) +23, –40 և +6=(-11)

23+(-40)+6

541. Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. և վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
տարի է ապրել այդ հույնը։

(-48)-(25)=(73)

Պատ․՝ (73)

543. Խաղացողների երկու խմբերից յուրաքանչյուրը, պարանի մի ծայրից բռնած, փորձում է մրցակիցներին քաշել իր կողմը։ Հաղթող է համարվում այն թիմը, որը մյուսին իրենց միջև գտնվող և յուրաքանչյուր թիմից 2.1/2մ հեռավորություն ունեցող գծից իր կողմը կքաշի։ Սկզբում առաջին թիմին հաջողվեց երկրորդին 2 մ դեպի գիծը քաշել, բայց հետո երկրորդ թիմը կարողացավ 3.1/2մ հետ գնալ։ Հաղթե՞ց արդյոք երկրորդ թիմը։

3.1/2-2.1/2=1

2 > 1

Պատ․՝ ոչ

  1. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի
    հավասարություն.

    ա) (-9) + 8 = –1

գ) (–8) + (-2) = –10,

ե) (-12) + (-2) = –10,

է) 5 + (-2) = 3,

554. Շենքի բարձրությունը 30 մ է։ Նրա երկարությունը բարձրության 180 %-նէ, իսկ լայնությունը` 60 %-ը։ Գտե՛ք շենքի ծավալը։

30×180=5400

5400:100=54մ

30×60=1800

1800:100=18մ

18x54x30=29160մ ծավալ

Պատ․՝ 29160մ ծավալ

556. Վիճակախաղի 500 տոմսից շահող են 50-ը: 1 տոմս գնելու դեպքում
որքա՞ն է շահելու հավանականությունը:

50:500=1/10

Պատ․՝ 1/10

Կաղանդի ծառ մը

Կաղանդի ծառ մը

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երկու բան պետք է
Նախ ծառ մը – հետո զարդեր ծառին վրա

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երեք բան պետք է
– Ծառեն զարդեն զատ
Հավատքը գալիք աղվոր օրերու

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Մեկ բան կը բավե – ոչ ծառ ոչ ալ զարդ –
Ատիկա խիճերն ադամանդ կարծող
Միամիտ հոգվույս բարի խաբկանքն է

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Արդեն պատրանքը լրիվ կը բավե

Բարի տարի ձեզ և բարի պատրանք:

Հեղինակ՝ Զահրատ

1. Կարդա՛ և մեկնաբանի՛ր բանաստեղծությունը:

Բանաստեղծությունը նրա մասին էր, որ մարդուն ամանորի համար միան մեկ բան է պետք և դա լավ տրամադրվածությունն է։

2. Բացատրի՛ր բառերը, փոխադրի՛ր արևելահայերեն:
Կաղանդ-ամանոր
աղվոր-ուրախ
շտկելու-սարքելու
բավե-հերիք է
ալ-էլ
ատիկա-այդ
հոգվույս-հոգուս
խաբկանք-խաբկանք
պատրանք-օպտիկական խաբկանք
3. Ի՞նչն ես կարևորում Ամանորին, ի՞նչն է տխրեցնում Ամանորին:

Ամանորին ես կարևորում եմ լավ տրամադրությունը նվերներով և տոնական սեղանը բայց իհարկե, եթե նվերներս իմ ուզածը չեն լինում, չեմ նեղանում, Ես նաև սիրում եմ նվերները բացելու արարողությունը։ իսկ տխրեցնում է, որ ամանորին մայրիկս ասում է․

―Գնացեք պառկելու առավոտյան նվերները կնայեք․

Բայց ես երբեք չեմ համբերել և միշտ նվերները նայել եմ հենց գիշերը։

Մաթեմատիկա դասարանական 06.12.22

536. Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի տեսքով.  

ա) –30 

-30=(-10)+(-20) 

-30=(-17)+(-13) 

գ) –62 

-62=(-32)+(-30) 

-62=(-17)+(-45) 

ե) –38։ 

-38=(-30)+(-8) 

-38=(-20)+(-18) 

537. Սուզանավը գտնվում էր ծովի մակերևույթից 200 մ խորության վրա (–200 մ)։ Սուզանավը ստիպված եղավ իջնել ծովի հատակը` խորասուզվելով ևս 300 մ։ Ի՞նչ խորություն ուներ ծովը սուզանավի գտնված տեղում։ 

(-200)+(-300)=-500մ 

538. Կատարե՛ք գումարում.  

ա) (+3) + (–4)=-1 

 է) (–18) + (+7),=-11 

ե) (–8) + (+7)=-1 

գ) (–10) + (+3)=-7 

539. Գտե՛ք գումարը. 

 ա) –5 + 7=2 

գ) 80 + (–100)=-20 

ե) –23 + (–14)=-9 

552. Կազմե՛ք սյունակաձև դիագրամ հետևյալ կղզիների մակերեսների մեծությունների համար` Մեծ Բրիտանիա` 230 հազ. քառ. կիլոմետր, Իսլանդիա` 103 հազ. քառ. կիլոմետր, Սումատրա` 435 հազ. քառ. կիլոմետր, Մադագասկար` 587 հազ. քառ. կիլոմետր, Սիցիլիա` 25 հազ. քառ. կիլոմետր։ 

Քիթը

Կարդա՛ . Լուիս Ֆերնանդու Վերսիմու ,,Քիթը,, 

Ո՞րն է հեղինակի ասելիքը: 

Հեղինակի ասելիքն է, որ մարդու արտաքինին պետք չէ նայել պետք է նայել նրա գործին և մարդկայնությանը։

Պատմվածքում ներկայացված իրավիճակի վերաբերյալ գրի՛ր քո կարծիքը: 

Ես կարծում եմ, որ Լուիսն էլ էր ճիշտ մնացածն էլ եին ճիշտ։ Լուիսը մտածում էր, որ մարդիկ բոլորն էլ ասում են, որ պետք է նայել ներքինին այլ ոչ թե արտաքինին, բայց նրանք այդպես էին մտածում, ինչևե ինչպես կվերաբերվես շատ մոտիկ բարեկամդ գա տուն դնովի հարբեցողի քթով։

Կառլսոնը գալիս է ծննդյան տարեդարձի. երկրորդ մաս

Կարդա՛ ,,Կառլսոնը գալիս է ծննդյան տարեդարձի,, ստեղծագործության երկրորդ  մասը և պատասխանի՛ր հարցերին։  

Առաջադրանքներ 

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

տաքսա-գորշ գույնի շուտ

Կարճամազ- կարճ մազ ունեցող

2. Ներկայացրո՛ւ Մանչուկի զգացումները՝ թավշյա և իսկական շնիկները ստանալիս։ 

Մանչուկը հենց ստացավ թավշյա շնիկ, մտածեց, որ իրեն ձեռք են առնում։ Մանչուկը հենց ստացավ իսկական շունիկ նա շատ ուրախացավ և մոռացավ թավշյա շնիկի մասին։

3. Պատմի՛ր , ներկայացրո՛ւ քո զգացումները, երբ ծննդյանդ օրը սպասված նվեր ես ստացել։ 

Ես հիշում եմ, երբ ստացել էի իմ ուզած նվերը շատ էի ուրախացել։

Գրաբար 30.11.22

Որսորդն եւ կաքաւն-Որսորդն և կաքավը

Որսորդն կալաւ կաքաւ մի եւ կամէր զենուլ: Եւ ասէ կաքաւն.-Որսորդը բռնեց մի կաքավ և ուզում էր մորթել։ Ասաց Կաքավը

 – Մի՛ սպանանէր զիս, զի ես խաբեցից զբազում կաքաւս ու ածից յականատս քո: Մի սպանիր ինձ, որովհետև ես կխաբեմ շատերին ու կբերեմ դեպի քո թակարդը։

Եւ ասէ որսորդն. Եվ ասեց որսորդն

 – Այժմ ստուգիւ մեռցիս ի ձեռաց իմոց, զի զսիրելիս եւ զազգականս քո մատնես ի մահ: Այժմ իսկապես կմեռնես իմ ձեռքից, որովհետև քո սիրելիներին և ազգականերին մահվան կմատնես

Բառարան

կալաւ – բռնեց

զենուլ – մորթել

ասէ – ասում է

զիս – ինձ

 զի – որ, թե, որովհետև, որպեսզի

խաբեցից – խաբեմ, կխաբեմ, պիտի խաբեմ, խաբելու եմ

ածից – բերեմ, կբերեմ, պիտի բերեմ, բերելու եմ

ականատ – թակարդ

յականատ – (դեպի) թակարդները, թակարդներում

ստուգիւ – ստուգապես, իսկապես

մեռցիս – մեռնես, կմեռնես, պիտի մեռնես, մեռնելու ես

ի ձեռաց – ձեռքից

զսիրելիս – սիրելիներին

զազգականս – ազգականներին

մատնես – մատնում ես

ի մահ – մահվան

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Ճիշտ կարդա հետևյալ բառերը.

զբազում, զսիրելիս, յականատս:

2. Աշխարհաբար դարձրու հետևյալ բառերն ու բառակապակցությունները.

կաքաւ մի֊մի կաքավ, մի՛ սպանաներ֊մի սպանիր, զբազում կաքաւս֊շատ կաքավներ, յականատս քո֊քո թակարդը, ի ձեռաց իմոց֊իմ ձեռքով, զսիրելիս եւ զազգականս քո֊քո սիրելիներին և ազգականներին:

3. Արտագրիր այս հարցերի պատասխանները.

Ի՞նչ բռնեց որսորդը:

Որսորդն կալաւ կաքաւ մի։

Կաքավն ի՞նչ խոստացավ որսորդին:

զի ես խաբեցից զբազում կաքաւս ու ածից յականատս քո։

Կաքավի խոստմանն ի՞նչ վերաբերմունք ցույց տվեց որսորդը:

Այժմ ստուգիւ մեռցիս ի ձեռաց իմոց, զի զսիրելիս եւ զազգականս քո մատնես ի մահ:

4. Առակն աշխարհաբար դարձրու:

Աշխարհաբարը ստվերագծված է տեքստում։

5. Ինչպիսի՞ն է կաքավը (բնութագրիր կաքավին): Ի՞նչ է ցույց տալիս առակը: 

Կաքավը՝ դավաճան, մատնող, մենակ իր կյանքի մասին մտածող կաքավ էր։ Առակի ասելիքն է, որ պետք չէ մտածել միայն քո մասին ուրիշի կյանքն էլ է կարևոր իր համար

Կառլսոնը գալիս է ծննդյան տարեդարձի

  • Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

նախօրյակ-մեկ տարի առաջ

  • Պատմի՛ր Մանչուկի մասին։ 

Մանչուկը մի ութ տարեկան տղա էր, որը ուզում էր, որ Կառլսոնը նույնպես մասնակցի իր ծննդյան տարեդարձին.

  • Ինչո՞ւ էր Մանչուկն անհամբեր սպասում իր ծննդյան տարեդարձին։ 

Մանչուկը անհամբեր սպասում էր իր ծնունդին, որովհետև նա ուզում էր ստանալ շունիկ և այլ լավ նվերներ.

  • Բնութագրի՛ր Կառլսոնին՝ տեքստից մեջբերումներ անելով։

― Տանիքում ապրող Կառլսոնն էլ պիտի գա, ― ասաց Մանչուկը եւ համարձակ.

Չի՞ կարելի քո մայրիկին խնդրել, որ ութ մոմ ունեցող մեկ տորթի փոխարեն թխի ութ տորթ՝ մեկ մոմով։

Կառլսոնը գժոտ և տանիքում ապրող տղա էր:

Մաթեմատիկա դասարանական 25.11.22

Տեսություն՝

Թվի բացարձակ արժեք (մոդուլ)

Տրված կետի հեռավորությունը կոորդինատների О(0) սկզբնակետից կոչվում է թվի (կետի կոորդինատի) բացարձակ արժեք կամ մոդուլ:

Ներքևի նկարի M(−4) և N(4) կետերի հեռավորությունները սկզբնակետից հավասար են իրար և հավասար են 4 միավոր հատվածների:

Սա նշանակում է, որ 4-ը միաժամանակ −4 և 4 թվերի մոդուլն է:

|−4|=4

|4|=4

ugig.png

Հակադիր թվերի մոդուլները հավասար են՝  |−t|=t

0 թվի մոդուլը հավասար է 0-ի՝ |0|=0

Թվի մոդուլը չի կարող լինել բացասական թիվ:

Դրական թվի և զրոյի մոդուլը հավասար է նույն թվին, իսկ բացասական թվի մոդուլը հավասար է թվի հակադիր թվին:

|−16|=16

|271|=271

|10004|=10004

|821|=821

|−7|=7

|−3005|=3005

Դասարանական առաջադրանքներ՝  498; 500; 502; 504-ա,գ,ե,է; 517-ա,գ,ե

  1. Կոորդինատների սկզբից ի՞նչ հեռավորության վրա են գտնվում
    A (+5), B (–9), C (+2), D (–20) կետերը։

A=աջից 5միավոր

B=ձախից 9միավոր

C= աջից 2միավոր

D=ձախից 20միավոր

500. Գտե՛ք հետևյալ թվերի բացարձակ արժեքները.
– 10, 10

+ 1, 1

– 3, 3

+ 12, 12

+ 18, 18

0, 0

– 19, 19

– 100 100

  1. Եթե բացասական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է
    20-ի, ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։

Պատ․՝ 20

  1. Հաշվե՛ք. ա) |– 6| + |4|=10

գ) |– 3| – |– 1|,=2

ե) |31| + |27|,=58

է) |– 18| · |– 21|,=378

  1. Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ թվերը, որոնք աստղանիշի տեղում
    գրելու դեպքում երկու անհավասարություններն էլ ճիշտ կլինեն.
    ա) 0 < 1< 3, գ) 8 < 9 < 10, ե) – 6 < -4 < – 1,