ա) b=-(-5-3)=8

c=5*3=15

բ) b=-(7+2)=-9

c=2*7=14

ա) դրական

բ) բացասական

ա) 5,8

բ) 5,8

ա) D=b²-4ac=49-0=49

x1=-b-√D/2a=-7-7/2=-7

x2=-b+√D/2a=7

գ) D=b2-4ac=49

x1=-b-√D/2a=-1-7=-8/2a=-8/-2=4

x2=-b+√D/2a=-7-7/2a=-7

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

Խալիֆան իշխանությանը վերաբերվում էր թեթև գլխով և մտածում էր, որ ամեն ինչ կհարթվի ուրախ լինելով և երաժշտություն լսելով։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

Նա կարծում էր, որ եթե թշնամին տեսնի, որ նրանք շատ ուրախ և հանգիստ են, կվախենա իրենից և չի հարձակվի։

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

Նա այդքան էլ իրատես չէր և չէր հասկանում,որ իր մտածած միտքը չի աշխատել և, որ արդեն ներխուժել են իր երկիր։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 

Տեքստում Խալիֆան ըստ Իսահակյանի շատ դրական կերպար էր, բայց հասարակությունը նրան համարում էր վատ կերպար՝ իր երկիրը չպաշտպանելու համար։

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։

Այս հրամանով նա ուզում է ասել, որ իր երկրում չի լինելու հիմար օրենքներ, այլ միակ օրենքը՝ դա այն է, որ պետք է չսպառնալ ուրիշների կյանքին կամ անվտանգությանը և կարծում եմ, որ հետևյալ կերպով հնարավոր է ապրել։ 

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

Հեղինակի ասելիքը կարծում եմ կայանում է նրանում, որ քո լավ մտադրությունը կարող է չհասկացվել և չկայանալ հասարակության կողմից, բայց չի նշանակում, որ դա վատ միտք էր։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 

Նա հետևյալ տողում ուզում էր ասել, որ երբ դուք համաձայնեք, որ կռվի մեջ եք և պարտվում էք այդ ժամ դուք կպարտվեք, իսկ եթե միշտ մնաք ուրախ և հանգիստ, ապա հնարավոր է, որ թշնամին հետևյալ հանգստությունից վախենա հարձակվել։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

• Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
• Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
• Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
• Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ:

Շուրջը նազուկ արմավենու պուրակներ,
Ուր երգում են հրաշք-հավքեր կարոտով,
Շատրվաններն հուրհրում են կրակներ,
Ծաղիկները պճնազարդում արծաթով:

Սկզբի և վերջի նկարագրությունները տարբերվում են նրանով, որ սկզբում ապարանքը նկարագրվում է որպես ուրախ, զվարթ, գեղեցիկ, իսկ վերջում արդեն սարսափելի, դատարկ և անիմաստ.

Եվ լքել են ապարանքը սարսափից
Մանկլավիկներն ու նաժիշտներ ոսկեհեր.
Արմավներն են լուռ սոսավում թախծալից,
Եվ մարել են վառ ծաղիկներն ու ջահեր:

Շատրվաններն հեծկլտում են ու լալիս,
Եվ սյունից սյուն սարդը ոստայն է հյուսում.
Անապատի հողն է միայն այց գալիս
Եվ գահի շուրջ կաղկանձում ու փսփսում:

2. Բառարանից գտիր բամբիշ-թագուհի, մանկլավիկ-ազնվատոհմ երիտասարդ, որ ծառայում էր թագավորի կամ ֆեոդալի պալատում և
սպասարկում նրան, նաժիշտ-աղախին, ձեղուն-տանիք, սնդուս-գգվեի կարոտով վարսերդ սնդուսի, թալկանալ-նղավել, եբենոսյան-եբենոսի փայտից պատրաստած, մուշկ-բուրավետ յուղային նյութ, որ ստացվում է մշկայծյամի մշկագեղձերից օգտագործվում է բժշկության և օծանելիքների արտադրության մեջ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը այդքան էլ չհավանեցի բառերի բազմազան օգտագործման և երկրացված սյուժեի պատճառով։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

• Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
• Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
• Սերը չի չափվում ժամանակով, 
• Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությո՞ւնը, երազա՞նքը, թե՞ հավատը զգացումիդ հանդեպ,
• Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

Հավերժական սերը որոշ մարդկանց կարծիքով չի կարող լինել իրական հոգեվիճակ, սակայն իմ կարծիքով կարող է և միանշանա լինում է նաև հավերժական։ Սերը միայն մարդկանց հանդեպ չէ, այլ նաև այն կարող է լինել՝ հայրենիքի, օջախի, որոշ միջավայրի և այլնի հանդեպ, և դու կարող ես սիրել հավերժ։

Ես իմ խոսքը ապացուցելու և համոզելու համար կբերեմ մի օրինակ։ Մարդկանց մասը սիրում է իր հայրենիքը անձվիրաբար և պատրաստ է մեռնել դրա համար։ Միթե դա հավերժական սեր չէ։ Կամ այն տունը, որում դու ապրել ես ծնվածդ օրվանից, դու կհիշես, կկարոտես և կսիրես այդ տունը մինչև մահդ։ Ես հասկանում եմ հավերժական սիրուն չհավատացող մարդկանց, որովհետև նրանք մտածում են, որ դա միայն թեթևակի սիրահարվածությունների մասին է և շատ հաճախ օրինակ են բերում այն, որ դու կյանքիդ ընթացքում հավանում ես մի քանի մարդկանց, հետևաբար չես կարող սիրել հավերժ։ Բայց ես օրինակ կբերեմ ծեր մի զույգի, ովքեր առանց իրար ճանաչելու կամ սիրելու ամուսնացել են, բայց ամուսնանալուց հետո քիչ-քիչ սկսել են իրար սիրել մինչև իրենցից մեկի մահը, որի դեպքում մյուս մարդը չի գտնում ուրիշին, այլ ցավում է իր զույգի համար և սպասում իր ժամանակին։

Այսպիսով ես կարծում եմ, որ հավերժական սերը վստահորեն կարող է լինել իրական հոգեվիճակ՝ կյանքը ճիշտ ապրելու դեպքում։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 145;147;149;150

(x+4)²=(x+2)²+6²=x²+8x+16=x²+4x+4+36

4x=24

x=6

a=6

b=8

S=a*b/2=6*8/2=24

(x+4)²=(x+2)²+6²

x²+8x+16=x²+4x+4+36

4x=24

x=6

a=6

b=8

c=10

R=10/2=5

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 209-ա,գ,;210-ա,գ,;211-ա,գ,ե;է; 212-ա,գ,ե

ա) 3x²-5x+2>0

D=b²-4ac=25-24=1

x₁=(-b-√D/)2a=5-1/6=4/6=2/3

x₂=(-b+√D)/2a=5+1/6=1

գ) 5x²+9x+4>0

D=b²-4ac=81-80=1

x₁=(-b-√D/)2a=-10/10=-1

x₂=(-b+√D)/2a=-8/10=-0.8

ա) D=b²-4ac

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 204-ա,գ,ե;205-ա,գ,ե;206-ա,գ,ե; 207-ա,գ,ե

ա)

D=b²-4ac=36-20=16

x1=-b-√D/2a=6-4/2=1

x2=-b+√D/2a=6+4/2=5

գ) D=b²-4ac=144-108=36

x1=-b-√D/2a=-12-6/6=-3

x2=-b+√D/2a=-12+6/6=-1

1.  Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։ 

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգում էինք, խաղա, վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։ 

անդեմ-գրած, երգող, մտածել, հուզվելիս, տնրել, հասած, լողացող

դիմավոր-երազում եմ, եղել է, համբերենք, երգում էինք, խաղա, վերցրու, վերցրել էինք

2. Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։ 

Պարտված-հարակատար

Խմել-անորոշ

քանդակել-անորոշ

գրելու-ապակատար

կռվող֊ենթակայական

հաղթող֊ենթակայական

մտածող-ենթակայական

ընտրող-ենթակայական

աղացած-հարակատար

քնած-հարակատար

թափված-հարակատար

կարդալիս-համակատար

աշխատելիս-համակատար

վազելիս-համակատար

3. Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

անկատար ներկա-գրում եմ

անկատար ներկա-գրում էի

3. Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։ 

3. Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 
4. Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 
5. Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։ 
6. Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։ 

Գրեմ , գրես գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։ 

9. Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։ 

Մտածել, խոսել, վազել, կարդալ, գրել, նստել, երգել, մաքրել, զգուշանալ։ 

10. Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել, 

Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։Էջ 30-31

ԹԵՍՏ 1

1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր

---

ԹԵՍՏ 2

2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48

---

ԹԵՍՏ 3

3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ

---

ԹԵՍՏ 4

4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ

---

ԹԵՍՏ 5

5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ

Դաս 10(17․11-21․11)

Աշխատանք տանը

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։Էջ 30-31

ԹԵՍՏ 1

1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր

---

ԹԵՍՏ 2

2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48

---

ԹԵՍՏ 3

3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ

---

ԹԵՍՏ 4

4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ

---

ԹԵՍՏ 5

5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ