Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։ 

Երդիկ, երդվյալ, անդադար, որթատունկ /դ-թ/, ատաղձագործ, անձկություն, խուրձ, մրցույթ /ձ-ց/ , խոչընդոտ, լուսնկա, հուժկու, դշխուհի։ 

2. Ճշտի’ր հատուկ անունների գրությունը։ 

Ցլիկ Ամրամ, Բյուզանդական կայսրություն, Դավթակ քերթող, Հակոբ Մեղապարտ, Արտեմիսի տաճար, Լյուքսենբուրգի Մեծ Դքսություն, Վազգեն կաթողիկոս, Գարեգին Նժդեհ։ 

3. Յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր տառերի և հնչյունների քանակը։ 

Մկան, գեղեցկություն, սաղավարտ, անարև, վերջնագիր, խմբվել։

4-5, 11-11, 8-8, 5-6, 9-9, 6-7

4. Վերականգնե՛ք արմատները և նշե՛ք տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Պատմագետ, հանրամատչելի, ճտքակոշիկ, խորհրդատվություն, ծաղկեփունջ, տեսչական, առվեզր։

պատում֊պատմ, հանուր֊հանր, ճիտք֊ճըտք, ծաղիկ+ա-ծաղկե, տեսուչ֊տեսչ, առու+ա֊առվ

5. Ճշտի՛ր տրված թվականների գրությունը։

Հազարմեկ, երորդ, չորորդ, մեկերորդ, ութանասուն, վեցերրորդ, քսանիննը, մեկ-երկրորդ։ 

Հազար մեկ, երրորդ, չորրորդ, առաջին, ութսուն, վեցերորդ, քսանինը, մեկ երկրորդ։ 

6. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր փոխաբերությունները։ 

Ձմռան շունչն ամենուր էր, և օդում թևածում էր սառնություն։ 

Ծառը տնքում էր հասած մրգերի ծանրությունից։ 

7. Տրված են դերանուններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ տեսակին են պատկանում։ 

Ես, իրար, ամենայն, ողջ, այստեղ, սա,բոլորը, ոչ ոք, ինչքան, համայն, որևէ ։ 

Ես֊անձնական

իրար֊փոխադարձ

ամենայն, ողջ,բոլորը, համայն -որոշյալ

այստեղ, սա ֊ցուցական

ոչ ոք֊ժխտական

ինչքան֊հարաբերական

որևէ֊անորոշ

8. Տրված բառերը բառակազմորեն վերլուծի՛ր, ո՞ր արմատները կարող են գործածվել առանձին։ 

Գրատախտակ, մտամոլոր, անընդունակ, հազարավոր, երգչախումբ, մարդամոտ։ 

գիր+ա+տախտակ․ միտ+ա+մոլոր, ան+ընդունակ, հազար+ավոր, երգ+իչ+ա+խումբ, մարդ+ա+մոտ

գիր, տախտակ,մոլոր, ընդունակ, հազար, երգիչ, խումբ, մարդ մոտ

9. Տրված են նախադասություններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի կազմությունը /պարզ, բարդ համադասական, բարդ ստորադասական/։ 

Ավարտելով աշխատանքը՝ Արմանը օգնականներին խնդրեց իրեն մենակ թողնել։ պարզ

Ընդարձակ սրահի կորնթարդ կամարների տակ հանկարծ շողարձակեցին Զևսի աչքերը, և մարմարյա հատակն ու պատերը երերացին ցնցումից։ բարդ համադասական

Սրահում փռված էին մի քանի նախագծեր, որ նա արել էր մի քանի օր առաջ։ բարդ ստորադասական

Մենք երախտապարտ ենք բժշկին, որովհետև նրա ջանքերը փրկեցին աղջկան։ բարդ ստորադասական

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Կռվում էր ամենքի հետ, բոլորին ծույլ էր անվանում,․․․․

ա․ և իր մասին մեծ կարծիք ուներ։

բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։ 

գ․ համոզված էր, որ աշխարհում միայն ծույլեր կան։

դ․ ցույց տալով չարվածը։ 

11. Նախադասությունից դո՛ւրս գրիր մակդիրները։ 

Պարսից շահը իր գոռոզ ոտքի տակ խոնարհում էր Հռոմը։ 

Իշխանը իր ոխերիմ աչքերով նայում էր դեպի սևազգեստ գերիները։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ու թվացել է՝ ձյունն է մեղավոր, որ մորմոքդ ծանրացել է, փակվել են դեպի անուրջներ տանող ճանապարհները։

Ճարտարապետի մտքի թռիչքը աշխարհականներին ապշեցնում էր իր ճշգրտությամբ, տաճարի արտաքինը՝ իր շքեղությամբ։ 

Ինչո՞ւ է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում, որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում։ 

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Դժբախտաբար ,,մարաթոնը,, ուժասպառ արեց նրան։

2. Մի հույն զինվոր Մարաթոնից վազելով գնաց Աթենք՝ բարի լուրը քաղաքացիներին հայտնելու։

3. Ք․ ա․ 490 թվին հույները հաղթեցին Մարաթոնում տեղի ունեցած ճակատամարտում, որն Աթենքից մոտ 42 կմ հեռու էր գտնվում։

4. Խեղճ մարդը հաղթանակի լուրը հայտնելուց հետո գետնին տապալվեց ու մեռավ։ 

3214

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառակազմության սխալը։ 

Իմ հաջողությունների համար ես պարտավոր եմ իմ ծնողներին։ 

Իմ հաջողությունների համար ես պարտք եմ իմ ծնողներին։ 

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը։ 

Երիտասարդը երկար ու հիացած նայում էր Սարյանի նկարների վրա։ 

Երիտասարդը երկար ու հիացած նայում էր Սարյանի նկարներին։ 

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը տղային անչափ զարմացրեց չիմացավ՝ արդյոք սունկը թողնի կրակի վրա և վազի մոր հետևից, թե սունկն էլ հետը տանի։ 

թողնել, տղա, հետև, զարմանալ

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 323-ա,գ;325-ա,գ;329;331;334

ա) 7y=29-4x

y=(29-4x)/7

x²+(29-4x)²/49=13

49x²+(29-4x)²=637

49x²+29²-232x+16x²=637

65x²-232x+204=0

D=b2-4ac=53824-53040=784=28²

x1=232-28/130=1,56

x2=232+28/130=2

y2=3

y1=3,2

ա) D=

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 308-ա,ե;310-ա,գ;311; 314; 316

ա) x²=5

x=+-√5

x հավասար չէ 0

ե) (y+1)²-1/y+1=0

y հավասար չէ -1

y=0,-2

ա)

,,Սասունցի Դավիթ,,

Համացանիցի գտնել տեղեկություններ, մշակել և պատասխանել հարցերին։ 

1.Ի՞նչ է էպոսը։

Էպոսը (հունարեն՝ «խոսք», «պատմություն») ժողովրդական հերոսական կամ ավանդական վեպ է, վիպական բանահյուսության ծավալուն տեսակ, որն արտացոլում է ազգի պատմական ճակատագիրը, ինքնագիտակցությունը, ազատության պայքարը և մշակութային ոգին: Այն սովորաբար չափածո է, պարունակում է առասպելական ու պատմական տարրեր, իսկ գլխավոր հերոսները օժտված են անբնական ուժով

2. Քանի՞ ճյուղից է բաղկացած ,,Սասնա ծռեր,, էպոսը ։ 

«Սասնա Ծռեր» էպոսը ունի 4 մաս կամ ճյուղ, որոնցից յուրաքանչյուրը կոչվում է հերոսներից մեկի սերնդի անունով՝ «Սանասար և Բաղդասար», «Մեծ Մհեր», «Սասունցի Դավիթ» և «Փոքր Մհեր»։

3. Ներկայացրո՛ւ յուրաքանչյուր ճյուղի գլխավոր հերոսին, նրա կատարած սխրագործությունները։

Սանասար և Բաղդասար — Սասունի հիմնադիր հերոսներն են։ Կռվում են թշնամիների դեմ, ազատում երկիրը և հիմնում Սասունը։

Մեծ Մհեր (Առյուծ Մհեր) -Պաշտպանում է Սասունը թշնամիներից, հայտնի է իր ուժով ու խիզախությամբ։

Դավիթ Սասունցի — Էպոսի ամենահայտնի հերոսը։ Պայքարում է Մըսրա-Մելիքի դեմ, հաղթում է նրան և փրկում Սասունը։

Փոքր Մհեր — Դավթի որդին։ Շատ ուժեղ հերոս է, սակայն աշխարհում անարդարություն տեսնելով՝ փակվում է Ագռավաքարում և սպասում է, թե երբ կգա արդար ժամանակը։

4. Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ ունեն էպոսի գլխավոր հերոսները։ 

Հերոսները շատ ուժեղ և խիզախ մարդիկ են։ Նրանք երբեք չեն վախենում թշնամուց և միշտ պատրաստ են պաշտպանել իրենց հայրենիքը։ Հերոսները սիրում են իրենց ժողովրդին և պայքարում են նրա ազատության համար։ Նրանք նաև արդար են, ազնիվ և չեն հանդուրժում չարությունն ու անարդարությունը։

5. Ո՞վ է քո սիրելի հերոսը, ինչո՞ւ։ 

Իմ սիրելի հերոսը Դավիթ Սասունցին է, որովհետև նա շատ քաջ և ուժեղ էր, բայց նաև բարի մարդ էր։ Երբ նա հաղթեց Մըսրա-Մելիքին, նրա մարդիկ վախենում էին, որ Դավիթը նրանց էլ կսպանի։ Բայց Դավիթը բարի գտնվեց, չվնասեց նրանց և խաղաղության կոչ արեց, որ այլևս չպատերազմեն։

,,Սասնա ծռեր,,․ համահավաք բնագիր։ 

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 4․«Քաղաքացիություն» հասկացությունը։Քաղաքացու իրավական կարգավիճակը ՀՀ-ում։ Ակտիվ քաղաքացի /էլ․ դասագիրք, էջ 58-69/․

Օգտակար հղումներ՝
-ՀՀ Սահմանադրություն
-«ՀՀ քաղաքացիության մասին» ՀՀ օրենք
-ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք

Առաջադրանք
1․ ՀՀ Սահմանադրությունից հանե՛ք այն հոդվածները, որոնք վերաբերում են ՀՀ քաղաքացիությանը։

Հոդված 47.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության իրավունքը

1. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներից ծնված երեխան Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է:

2. Յուրաքանչյուր երեխա, որի ծնողներից մեկը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է, ունի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու իրավունք:

3. Ազգությամբ հայերը Հայաստանի Հանրապետությունում բնակություն հաստատելու պահից ունեն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու իրավունք:

4. Ազգությամբ հայերը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը ձեռք են բերում օրենքով սահմանված պարզեցված կարգով:

5. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին չի կարող զրկվել քաղաքացիությունից: Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին չի կարող զրկվել քաղաքացիությունը փոխելու իրավունքից:

6. Սույն հոդվածով սահմանված իրավունքների իրականացման կարգը, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության ձեռքբերման այլ հիմքերը, ինչպես նաև դադարեցման հիմքերը սահմանվում են օրենքով:

7. Սույն հոդվածի 2-4-րդ մասերով, ինչպես նաև 5-րդ մասի 2-րդ նախադասությամբ սահմանված իրավունքները կարող են սահմանափակվել միայն օրենքով` պետական անվտանգության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, ինչպես նաև այլ հանրային շահերի պաշտպանության նպատակով:

8. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս, միջազգային իրավունքի հիման վրա, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ներքո են:
2․ Համեմատե՛ք «մարդ» և «քաղաքացի» հասկացությունները։

Մարդը յուրաքանչյուր անձն է, ով ծնվել է և ունի բնական ու անօտարելի իրավունքներ՝ կյանքի, ազատության, արժանապատվության և այլ հիմնարար իրավունքներ։ Այս իրավունքները մարդուն պատկանում են պարզապես այն պատճառով, որ նա մարդ է, և դրանք կախված չեն որևէ պետությունից։ Իսկ քաղաքացին այն մարդն է, ով իրավական կապ ունի կոնկրետ պետության հետ։ Քաղաքացին, բացի մարդու ընդհանուր իրավունքներից, ունի նաև տվյալ պետության կողմից տրված հատուկ իրավունքներ, օրինակ՝ ընտրելու և ընտրվելու իրավունք, ինչպես նաև ունի որոշակի պարտականություններ պետության նկատմամբ
3․ Թվարկե՛ք ակտիվ քաղաքացուն բնորոշ հատկանիշներ։ Իսկ դուք ձեզ համարու՞մ եք ակտիվ քաղաքացի․պատասխանը հիմնավորե՛ք փաստերով /բլոգային աշխատանք/․

Ակտիվ քաղաքացին այն մարդն է, ով՝ մասնակցում է ընտրություններին, հետաքրքրվում է երկրի խնդիրներով, հահպանում է օրենքները, մասնակցում է հասարակական կյանքին, արտահայտում է իր կարծիքը, պատասխանատվություն է զգում երկրի ապագայի համար, օգնում է համայնքին:

Ես ինձ ամբողջովին ակտիվ քաղաքացի չեմ համարում, որովհետև դեռ շատ չեմ մասնակցում հասարակական կյանքին և միշտ չէ, որ հետաքրքրվում եմ երկրի խնդիրներով։ Չեմ մասնակցում ընտրություններին, քանի որ դեռ անչափահաս եմ և հասարակական գործերին էլ հաճախ չեմ մասնակցում։ Բայց փորձում եմ հարգել օրենքները, ճիշտ պահել ինձ և ավելի լավ հասկանալ իմ իրավունքներն ու պարտականությունները։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 302-ա,գ;303-ա,գ;304-ա,գ;306-ա,գ

ա) (4a+9)²=x

x²+3x+8=0

D=9-32=-23

լուծում չունի

գ) (x+1)²=y

y²-8y+16=0

D=64-64=0

y=8/2=4

(x+1)²=4

x+1=2

x+1=-2

x=1

x=-3

ա) 4x⁴=9

4x⁴=9

x⁴=9/4

x=+-⁴√(3/2)²=+-√3/2

գ) x³=y

y²-2y+1=0

D=b²-4ac=4-4=0

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է:  Մարդը խաբում է ։ Հասարակ մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն  մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր :

1. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պարզ համառոտ նախադասություն։ 

Մարդը խաբում է

2.  Տեքստից դո՛ւրս գրիր անորոշ դերանուն։ 

ինչ-որ

3. Ո՞ր բառերում է յ-ն ձայնակապ։

զգույշ, լույս, մեքենայի, ուղղություն, մտածողություն, Մարոյի։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ժամանակի մակբայ։

երբեք

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բարդ համադասական նախադասություն։

Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները:

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր վերաբերական։ 

իհարկե

7. Տրված նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսկան վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մարդ պետք է վերջիվերջո որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի պարզ ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

վերջիվերջո- ձևի մակբայ

մարդ-ենթակա

պետք է որոշի-ստորոգյալ

պարզ-որոշիչ

8. Ի՞նչ խնդիր ունի լուծելու ուսուցիչը։

Ոսուցիչը պետք է գտնի մարդկային մեքենայի սխալները և վերանորոգի դրանք։

9. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճիգ։

ջանք

10. Ի՞ն չ բառով է բնութագրում մարդուն։ 

մեքենա

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պատճառական բառը։ 

մեծացնում

12. Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոդակապով բարդ բառը։ 

13. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արգելական հրամայականով դրված բառը։ 

14. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ու հոլովման ենթարկվող բառը։ 

15. Տեքստում կա՞ն գործածված հոմանիշ բառեր, դո՛ւրս գրիր։ 

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 248; 251; 253; 255

S=1/2*a*b*sin45=1/2*7*16*√2/2=39,59

4R=3570/84=42,5

R=42,5/4=10,625

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 297-ա,գ,ե;299-ա,գ,ե;300-ա,գ,ե,է:301-ա,գ

ա)x+2=y

y²+5y-3=0

գ) x-3=y

2y²-y+5=0

ե) 4a-1=x

x²+3=0

ա) a²=y

y²+5y-7=0

գ) x²=y

5y²+9y-12=0

ե) b²=x

7x-9x²+11

ա) x2=y

y²-8y+7=0

D=64-28=36

x1=8-6/2=1

x2=8+6/2=7

1=x², x=+-1

7=x², x=+-√7

գ) x²=y

2y²-12y+10=0

D=144-80=64

x1=12-8/2=2

x2=10

x=+-√10, x=+-√2

ե) x2=y

2y²+9y+4=0

D=b²-4ac=81-32=49

x1=-9-7/2=-8

x2=-9+7/2=-1

թվի քառակուսին չի կարող լինել բացասական ապա դատարկ բազմություն

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 293-ա,գ;294-ա,գ;295-ա,գ;296-ա

ա) դատարկ բազմություն

գ) դատարկ բազմություն

ա) x=-8

գ) x=-4, x=-1

ա) x=√5

գ) x=-√7

ա) c=1