Анализ повести ,,Шинель»

  1. Приём «говорящие имена и фамилии». Как живётся герою с таким именем?
    Фамилия Башмачкин отсылает к «башмаку» — чему-то маленькому, незначительному. Имя Акакий Акакиевич звучит смешно и нелепо. Такое имя как будто заранее «обрекает» героя на смешное и незаметное существование, и окружающие относятся к нему свысока.
  2. Как к Акакию Акакиевичу Башмачкину относятся сослуживцы?
    По-детски дразнят, смеются, издеваются.
  3. Каково авторское отношение к герою?
    Автор одновременно иронизирует и глубоко сочувствует.
  4. На какие жертвы идёт герой ради приобретения новой шинели?
    Экономит на всем что можно.
  5. Какие перемены в жизнь героя вносит новая шинель?
    Он впервые чувствует уважение, радость и внимание от окружающих.
  6. Опишите петербургскую площадь, на которой ограбили Акакия Акакиевича. В чем заключается особый драматизм этой ситуации?
    Пустая, тёмная площадь усиливает трагедию: героя лишают единственной радости.
  7. Как в повести нарисован групповой портрет петербургского чиновничества?
    Это равнодушная толпа, озабоченная чинами, а не людьми.
  8. К кому обращается Акакий Акакиевич за  помощью? Почему  чиновники не  спешат  помочь Башмачкину?
    Он идёт к «значительному лицу», но чиновники пренебрегают им из-за его низкого положения.
  9. Каким же вы увидели «значительное  лицо»?
    Высокомерным, пустым человеком, скрывающимся за важностью чина.
  10. Финал повести. Кого «наказывает»  призрак Башмачкина? Почему?
    Он пугает тех, кто обидел его при жизни, особенно значительное лицо
  11. Зачем автор в реалистическом произведении использует элементы фантастики?
    Чтобы показать недоступность справедливости в реальной жизни.
  12. Какие чувства у читателя вызывает герой? Когда вы смеялись, а когда сочувствовали ему?
    Сначала смешит своей странностью, а потом вызывает глубокое сочувствие и жалость.

Вопросы для обсуждения по повести Н.В. Гоголя «Шинель»

1. Назовите главного героя повести «Шинель».

Акакий Акакиевич Башмачкин.

2. Как было дано ему имя? Что оно обозначает?

Имя и фамилия подчёркивают его малозначительность и комичность.

3. Где служил главный герой повести? Назовите его должность.

В Петербурге, канцелярист.

4. Что обозначает фамилия героя?

«Башмачкин» показывает его скромность и ничтожность.

5. Как он относился к своей службе?

Он был исполнительным, усердным и скромным.

6. Как относятся к Акакию Акакиевичу его сослуживцы? Какие чувства вызвал у вас этот фрагмент из текста?

Смех и насмешки; вызывает жалость и сочувствие.

7. Какое сравнение использует Гоголь, чтобы показать унизительность положения этого человека?

Сравнивает его с насекомым или тенью в канцелярии.

8. Каким образом Н.В. Гоголь показывает на страницах повести обезличенность главного героя?

Через одинаковые дни, отсутствие личной жизни и внимания коллег.

9. Что вы можете сказать об особенностях речи Акакия Акакиевича?

Он говорит коротко, робко, повторяет слова и фразы.

10. Какое событие нарушило привычную жизнь Башмачкина?

Старая шинель износилась, и он решил купить новую.

11. Как вы считаете, приобретение новой шинели – это роскошь или жизненная необходимость для героя повести?

Это жизненная необходимость, а не роскошь.

12. Отчего ещё пришлось отказаться Акакию Акакиевичу ради покупки новой шинели?

От еды, чая, свечей и личного комфорта.

13. Как изменилась жизнь героя, носившего «в мыслях своих вечную идею будущей шинели»?

Он стал мечтать и радоваться будущей шинели, жизнь приобрела смысл.

14. Какие перемены в жизнь героя вносит появление новой шинели?

Уважение сослуживцев, радость, уверенность и внимание окружающих.

15. Что происходит с Акакием Акакиевичем после кражи шинели?

Он опустошён, заболевает и теряет смысл жизни.

16. Что он предпринимает, чтобы вернуть шинель?

Обращается к чиновникам и «значительному лицу» с просьбой о помощи.

17. Помог ли ему частный пристав? Каков был следующий шаг в попытке быть услышанным?

Нет, пристав не помог; он идёт к важному чиновнику.

18. Почему автор вводит элементы фантастики в финале повести «Шинель»?

Чтобы показать позднюю справедливость и наказание жестоких людей.

19. Скажите, по вашему мнению, Акакий Акакиевич — «бедный чиновник» или «бедный человек»?

Он и бедный чиновник, и бедный человек, не защищён ни материально, ни духовно.

Тема и идея

В повести затрагивается несколько остросоциальных и психологических тем:

Судьба маленького человека — главная тема произведения, связанная с Акакием Акакиевичем Башмачкиным, трагизм судьбы которого заключается в его положении в обществе, слабости и незащищенности.

Сострадание и любовь к ближнему — именно этого не хватало главному герою, ему нужна была не шинель, а поддержка и помощь.

Равнодушие и эгоизм в повести проявляют окружающие Башмачкина люди.

Безнравственность — и в факте грабежа, и в отношении общества к Башмачкину.

Мечта — Башмачкин экономил на всем ради шинели, говорил о ней с упоением, все его силы были направлены на достижение этой материальной мечты.

Возмездие — призрак Башмачкина срывает шинель со «значительного лица».

Проблемы
В повести обозначены следующие социальные, нравственно-психологические проблемы:

выбор между материальными и духовными ценностями;

важность гуманизма;

равнодушие и черствость общества;

крайняя бедность, самоограничение;

социальное неравенство.


Башмачкин, скромный и добрый, сталкивается с несправедливостью и отсутствием поддержки со стороны других людей. Это социально-бытовой конфликт, который показывает неравенство и жестокость мира.

Особенности композиции
Источник — Онлайн школа Skysmart: https://skysmart.ru/articles/literature/gogol-shinel

Հանրահաշիվ դասարանական 20.11.25

ա) b=-(-5-3)=8

c=5*3=15

բ) b=-(7+2)=-9

c=2*7=14

ա) դրական

բ) բացասական

ա) 5,8

բ) 5,8

ա) D=b2-4ac=49-0=49

x1=-b-√D/2a=-7-7/2=-7

x2=-b+√D/2a=7

գ) D=b2-4ac=49

x1=-b-√D/2a=-1-7=-8/2a=-8/-2=4

x2=-b+√D/2a=-7-7/2a=-7

Անհաղթ Խալիֆան

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

Խալիֆան իշխանությանը վերաբերվում էր թեթև գլխով և մտածում էր, որ ամեն ինչ կհարթվի ուրախ լինելով և երաժշտություն լսելով։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

Նա կարծում էր, որ եթե թշնամին տեսնի, որ նրանք շատ ուրախ և հանգիստ են, կվախենա իրենից և չի հարձակվի։

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

Նա այդքան էլ իրատես չէր և չէր հասկանում,որ իր մտածած միտքը չի աշխատել և, որ արդեն ներխուժել են իր երկիր։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 

Տեքստում Խալիֆան ըստ Իսահակյանի շատ դրական կերպար էր, բայց հասարակությունը նրան համարում էր վատ կերպար՝ իր երկիրը չպաշտպանելու համար։

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։

Այս հրամանով նա ուզում է ասել, որ իր երկրում չի լինելու հիմար օրենքներ, այլ միակ օրենքը՝ դա այն է, որ պետք է չսպառնալ ուրիշների կյանքին կամ անվտանգությանը և կարծում եմ, որ հետևյալ կերպով հնարավոր է ապրել։ 

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

Հեղինակի ասելիքը կարծում եմ կայանում է նրանում, որ քո լավ մտադրությունը կարող է չհասկացվել և չկայանալ հասարակության կողմից, բայց չի նշանակում, որ դա վատ միտք էր։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 

Նա հետևյալ տողում ուզում էր ասել, որ երբ դուք համաձայնեք, որ կռվի մեջ եք և պարտվում էք այդ ժամ դուք կպարտվեք, իսկ եթե միշտ մնաք ուրախ և հանգիստ, ապա հնարավոր է, որ թշնամին հետևյալ հանգստությունից վախենա հարձակվել։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

  • Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
  • Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
  • Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
  • Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Հավերժական սեր

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ:

Շուրջը նազուկ արմավենու պուրակներ,
Ուր երգում են հրաշք-հավքեր կարոտով,
Շատրվաններն հուրհրում են կրակներ,
Ծաղիկները պճնազարդում արծաթով:

Սկզբի և վերջի նկարագրությունները տարբերվում են նրանով, որ սկզբում ապարանքը նկարագրվում է որպես ուրախ, զվարթ, գեղեցիկ, իսկ վերջում արդեն սարսափելի, դատարկ և անիմաստ.

Եվ լքել են ապարանքը սարսափից
Մանկլավիկներն ու նաժիշտներ ոսկեհեր.
Արմավներն են լուռ սոսավում թախծալից,
Եվ մարել են վառ ծաղիկներն ու ջահեր:

Շատրվաններն հեծկլտում են ու լալիս,
Եվ սյունից սյուն սարդը ոստայն է հյուսում.
Անապատի հողն է միայն այց գալիս
Եվ գահի շուրջ կաղկանձում ու փսփսում:

2. Բառարանից գտիր բամբիշ-թագուհի, մանկլավիկ-ազնվատոհմ երիտասարդ, որ ծառայում էր թագավորի կամ ֆեոդալի պալատում և
սպասարկում նրան
, նաժիշտ-աղախին, ձեղուն-տանիք, սնդուս-գգվեի կարոտով վարսերդ սնդուսի, թալկանալ-նղավել, եբենոսյան-եբենոսի փայտից պատրաստած, մուշկ-բուրավետ յուղային նյութ, որ ստացվում է մշկայծյամի մշկագեղձերից օգտագործվում է բժշկության և օծանելիքների արտադրության մեջ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը այդքան էլ չհավանեցի բառերի բազմազան օգտագործման և երկրացված սյուժեի պատճառով։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

  • Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
  • Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
  • Սերը չի չափվում ժամանակով, 
  • Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությո՞ւնը, երազա՞նքը, թե՞ հավատը զգացումիդ հանդեպ,
  • Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

Հավերժական սերը որոշ մարդկանց կարծիքով չի կարող լինել իրական հոգեվիճակ, սակայն իմ կարծիքով կարող է և միանշանա լինում է նաև հավերժական։ Սերը միայն մարդկանց հանդեպ չէ, այլ նաև այն կարող է լինել՝ հայրենիքի, օջախի, որոշ միջավայրի և այլնի հանդեպ, և դու կարող ես սիրել հավերժ։

Ես իմ խոսքը ապացուցելու և համոզելու համար կբերեմ մի օրինակ։ Մարդկանց մասը սիրում է իր հայրենիքը անձվիրաբար և պատրաստ է մեռնել դրա համար։ Միթե դա հավերժական սեր չէ։ Կամ այն տունը, որում դու ապրել ես ծնվածդ օրվանից, դու կհիշես, կկարոտես և կսիրես այդ տունը մինչև մահդ։ Ես հասկանում եմ հավերժական սիրուն չհավատացող մարդկանց, որովհետև նրանք մտածում են, որ դա միայն թեթևակի սիրահարվածությունների մասին է և շատ հաճախ օրինակ են բերում այն, որ դու կյանքիդ ընթացքում հավանում ես մի քանի մարդկանց, հետևաբար չես կարող սիրել հավերժ։ Բայց ես օրինակ կբերեմ ծեր մի զույգի, ովքեր առանց իրար ճանաչելու կամ սիրելու ամուսնացել են, բայց ամուսնանալուց հետո քիչ-քիչ սկսել են իրար սիրել մինչև իրենցից մեկի մահը, որի դեպքում մյուս մարդը չի գտնում ուրիշին, այլ ցավում է իր զույգի համար և սպասում իր ժամանակին։

Այսպիսով ես կարծում եմ, որ հավերժական սերը վստահորեն կարող է լինել իրական հոգեվիճակ՝ կյանքը ճիշտ ապրելու դեպքում։

Քերականական առաջադրանք 17.11.25

  1.  Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։ 

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգում էինք, խաղա, վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։ 

անդեմ-գրած, երգող, մտածել, հուզվելիս, տնրել, հասած, լողացող

դիմավոր-երազում եմ, եղել է, համբերենք, երգում էինք, խաղա, վերցրու, վերցրել էինք

  1. Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։ 

Պարտված-հարակատար

Խմել-անորոշ

քանդակել-անորոշ

գրելու-ապակատար

կռվող֊ենթակայական

հաղթող֊ենթակայական

մտածող-ենթակայական

ընտրող-ենթակայական

աղացած-հարակատար

քնած-հարակատար

թափված-հարակատար

կարդալիս-համակատար

աշխատելիս-համակատար

վազելիս-համակատար

  1. Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

անկատար ներկա-գրում եմ

անկատար ներկա-գրում էի

  1. Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։ 

  1. Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 
  2. Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 
  3. Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։ 
  4. Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։ 

Գրեմ , գրես գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։ 

  1. Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։ 

Մտածել, խոսել, վազել, կարդալ, գրել, նստել, երգել, մաքրել, զգուշանալ։ 

  1. Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել, 

Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։

Դաս 10(17․11-21․11)

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։Էջ 30-31

ԹԵՍՏ 1

1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր


ԹԵՍՏ 2

2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48


ԹԵՍՏ 3

3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ


ԹԵՍՏ 4

4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ


ԹԵՍՏ 5

5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ