Դասարանական առաջադրանքներ՝ 191-ա,գ,ե;192-ա,գ;193-ա,գ;194;196

ա) cos a

գ) cos a

ե) ctga

ա) sin a

գ) -tg a

ա) 1

գ) 1

sin120=sin60

cos120=-(cos60)

tg120=(-tg60)

ctg120=(-ctg60)

sin150=sin30

cos150=-cos30

tg150=-tg30

ctg150=-ctg30

09.12.2025թ-Ռացիոնալ անհավասարումներ

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 240-ա,գ,ե; 241-ա,գ,ե; 242-ա,գ,ե; 244-ա,գ

ա) (x-2)²(x-5)=< 0

(x+2)² > 0

x-5 <= 0

x <= 5

գ) a

English Reading Read the texts 1, 2,3 and do the exercises

Text 1

b)invented by the French

b)1895

d)soundless

d)the tickets to the cinema cost five cents, a ‘nickel’

b)the first films

Text 2

c)a mud bath is a means of protection for a pig

d)pigs and dogs have much in common

a)avoid

d)many farmers help their pigs overcome the heat

a)pigs are clean animals

Text 3

d)have some qualities of an actor

c)you must be able to arouse interest in your audience

d)change his intonation from time to time

b)still

a)a good teacher must be inventive

Վահրամ Գայֆեճյանը ստեղծագործել է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի առաջին կեսի բարդ ու փոփոխություններով լի ժամանակաշրջանում։ Նրա կյանքի և ստեղծագործության վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել Ռուսական կայսրության փլուզումը, Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծումը և հետագայում Խորհրդային կարգերի հաստատումը։ Խորհրդային Հայաստանի մշակութային վերածննդի տարիներին նա դարձավ հայկական նոր կերպարվեստի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Վահրամ Գայֆեճյանը ծնվել է 1879 թվականի ապրիլի 14-ին։ 1892–1901 թվականներին նա սովորել է Լազարյան ճեմարանում, իսկ 1901–1910 թվականներին՝ Մոսկվայի համալսարանի բժշկական և իրավաբանական ֆակուլտետներում։ Միաժամանակ նա ուսանել է նաև գեղանկարչություն, քանդակագործություն և ճարտարապետություն (1902–1907 թթ․), հայտնի արվեստագետների ղեկավարությամբ։

1912–1923 թվականներին Գայֆեճյանն ապրել է իր ծննդավայրում, բացել է գեղարվեստական ստուդիա և մասնակցել «Հայ արվեստագետների միության» ցուցահանդեսներին Թիֆլիսում։ Հետագայում նա աշխատել է Երևանի գեղարվեստա-արդյունաբերական տեխնիկումում՝ սկզբում որպես տնօրեն, ապա որպես դասատու։

Վահրամ Գայֆեճյանը համարվում է խորհրդահայ կերպարվեստի սկզբնավորման նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում զգացվում է 20-րդ դարասկզբի ռուսական և արևմտաեվրոպական արվեստի ազդեցությունը։ Նա ստեղծել է նատյուրմորտներ, բնանկարներ, դիմանկարներ, ինչպես նաև առօրյա կյանքի տեսարաններ՝ զբոսայգիներից, սրճարաններից և պարահանդեսներից։ Նկարիչը մահացել է 1960 թվականի նոյեմբերի 30-ին։

Վահրամ Գայֆեճյանի «Ամպամած օր» նկարը ստեղծվել է 1913 թվականին։ Այս գործում արտացոլված է այն անհանգիստ ժամանակաշրջանը, որում նա ապրել է։ Նկարում պատկերված մռայլ երկինքը և խիստ գույները փոխանցում են պատերազմի ու փոփոխությունների լարված մթնոլորտը։ Միևնույն ժամանակ տեսարանը խաղաղ է և սովորական, ինչը ցույց է տալիս նկարչի ցանկությունը՝ ներկայացնելու պարզ և իրական կյանքը։ Այսպիսով, նկարը միաժամանակ արտահայտում է ժամանակի դժվարությունները և արվեստի միջոցով հանգստություն փոխանցելու գաղափարը։

1. Կարդա՛ մտքերը՝ յուրաքանչյուրի դիմաց գրելով փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ փաստ

Հայոց գրերի ստեղծումը նպաստեց հայ ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանմանը։ պնդում

Մուրացանը 19-րդ դարի հայ գրող է, ով իր ,,Առաքյալը,, վիպակում ցույց է տալիս գյուղի այնպիսի պատկեր, որը տարբերվում է գլխավոր հերոսի պատկերացումներից։ փաստ

Ցանկացած մարդ, հանդիպելով իր սպասումները չարդարացնող իրադրության, պարտավոր է մտածել, որ ինքը ևս պատասխանատու է իրավիճակը փոխելու հարցում։ պնդում

Գուրգեն Մահարին 20-րդ դարի հայ գրականության խոշոր դեմքերից է, ով իր ,,Էջմիածին,, ստեղծագործությունում պատմել է գաղթի և որբության մասին։ փաստ

Ողբերգական իրադարձությունների հետևանքով ուժեղ անհատը ստեղծում է ապրելու իր բանաձևը։ պնդում

Տարբեր ժամանակներում որբությունն ու գաղթն ունեն նույն դեմքը։ պնդում

Հրանտ Մաթևոսյանը արձակագիր է, ով ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործության մեջ արտացոլել է գոյության կռիվը, նկարագրել մայրական սիրո դրսևորումը։ փաստ

Մայրական սերը բնության ամենահզոր գործիքն է՝ կյանքի հավերժությունն ապահովող։ պնդում

,,Նռնենիներ,, պատմվածքը գրել է Վ․ Սարոյանը։ փաստ

Նռնենիների այգի տնկելը հայրենիքը վերագտնելու երազանքի խորհրդանիշն էր։ պնդում

Արտաշես թագավորը իրականցրեց հողային բարեփոխումներ, որով տարանջատեց մասնավոր հողատիրությունը համայնքային հողերից։ փաստ

Արտաշես Ա թագավորը բանիմաց տնտեսագետ էր։ պնդում

2. Պնդում ձևակերպիր հետևյալ թեմաների շուրջ։ 

Ա․ Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության հերոսն է, ով կարևորոում է երաժշտությունը։ 

Անգաղթ խալիֆա հերոսը շատ էր սիրում երաժշտություն և կարևոր էր դա իր համար։

Բ․ Հետաքրքրասեր Բասեին սիրում էր տարբեր հարցեր տալ և քննել պատասխանները։ 

Բասեին շատ խելացի էր։

Գ․ ,,Մի հին չինական զրույց,, ստեղծագործության կայսրը հրամայեց սև գլխարկները փոխարինել սպիտակներով։ 

Կայսրը միամիտ էր

§ 16. Հաղորդիչների հաջորդական միացումը:

§ 17. Հաղորդիչների հուգահեռ միացումը:

1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլ. շղթայում:

2. Ինչի՞ց է կախված  էլ. շղթայի սպառիչներում անջատված էներգիան:

Էլեկտրական շղթայում անջատված էներգիայի քանակը կախված է այդ շղթայում առկա սպառիչներում հոսանքի ուժից:

3. Ինչպիսի՞ն է հոսանքի ուժը հաջորդաբար միացված սպառիչներում, ինչպես նաև դրանք միացնող հաղորդալարերում:

Նույնն է:

4. Ինչպե՞ս են հաշվում լարումը  հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասում:

U=U1+U2

5.Ինչպե՞ս են որոշում հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի դիմադրությունը:

Հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասի դիմադրությունը հավասար է առանձին սպառիչների դիմադրությունների գումարին:

6. Բերել էլ. շղթայի օրինակներ, որտեղ երևում է, սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:

Ենթադրենք ուզում ենք շղթային միացնել  էլեկտրական լամպը, էլեկտրական զանգը և արդուկը: Այդ դեպքում, եթե նշված սպառիչները միացնենք հաջորդաբար, ապա շղթան բանալիով փակելուց հետո միաժամանակ կհնչի զանգը, կլուսարձակվի լամպը և կսկսի տաքանալ արդուկը:

7. Ի՞նչ առընչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված  սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասերում:

Շղթայի չճյուղավորված տեղամասում հոսանքի ուժը հավասար է սպառիչների տեղամասերում հոսանքի ուժերի գումարին:

8. Իրար միացված բոլոր սպառիչների համար որ էլեկտրական մեծությունն է նույնը:

Էլեկտրական լարումը:

9.Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը:

Իրար զուգահեռաբար միացված սպառիչներով ընդհանուր տեղամասի դիմադրության հակադարձ մեծությունը հավասար է առանձին սպառիչների դիմադրությունների հակադարձ մեծությունների գումարին:

Կարդա՛ Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործությունը։ 
1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։
2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 
3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 
4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։
5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 
6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 
7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։
8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։
9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 
10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը

I don’t know what I would do without my friends’ advice. They’ve all given me so much good advice over the years. It’s sometimes very difficult to make decisions on your own. Listening to advice can be great for helping you make the right decision. The greatest piece of advice I’ve received was from my father. He told me I can do anything in life if I try hard. He was right. I am now passing on his advice to my own children. Right now I need some advice on money. My financial advisors are telling me to be very careful. That’s very sound advice . I would advise anyone to do the same. Someone asked me the other day about the worst piece of advice I’ve ever had. I couldn’t answer. I don’t think I’ve had any really bad advice.

Հատուկ պահպանվող տարածքներ։ ՀՀ «Կարմիր գրքերը»

Դաս § 21, էջ 62-64 պատմել։

Ученики, которым трудно читать на армянском языке, могут воспользоваться этой ссылкой, чтобы ознакомиться с материалом на русском языке ՝

Особо охраняемые территории Республики Армения

Վերհիշե՛լ նախորդ տարիներից, ի՞նչ է ազգային պարկը, արգելոցը, արգելավայրը, ռեկրեացիոն գոտին։

Ազգային պարկ – մեծ տարածք է, որտեղ պաշտպանում են բնությունը՝ անտառները, կենդանիներին, բույսերը, բայց մարդիկ կարող են նաև այցելել, հանգստանալ և զբոսնել հատուկ նշված տեղերով։

Արգելոց – տարածք, որտեղ բնությունը ամբողջությամբ պաշտպանված է․ այստեղ գրեթե ոչինչ չի կարելի անել․ ոչ կտրել, ոչ որսալ, ոչ շինարարություն։ Ամենախիստ պահպանվող տարածքն է։

Արգելավայր – տարածք, որտեղ նույնպես պաշտպանում են բնությունը, բայց կան որոշ թույլատրելի բաներ, օրինակ՝ գիտական աշխատանքներ կամ սահմանափակ այցելություն։ Պահպանությունը քիչ թե շատ մեղմ է, ոչ այնքան խիստ որքան արգելոցում։

Ռեկրեացիոն գոտի – հատուկ տարածք հանգստի ու ժամանցի համար․ այստեղ մարդիկ գալիս են զբոսնելու, վրաններ դնելու, հանգստանալու ու բնությունը վայելելու։

Բլոգում պատասխանել հարցերին և սովորել։

1․Նշե՛լ ազգային պարկի, արգելոցի և արգելավայրի տարբերությունները։

Ազգային պարկում բնությունը պահպանվում է, բայց որոշ սահմանափակ գործունեություն թույլատրվում է, արգելոցում ամեն ինչ արգելված է և ամբողջ տարածքը խիստ պահպանվում է, իսկ արգելավայրում պաշտպանվում են միայն որոշակի բույսեր, կենդանիներ կամ օբյեկտներ։

2․Քանի՞ ազգային պարկ ունենք Հայաստանում, նշե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։

Հայաստանում կան 4 ազգային պարկ՝ Սևան, Դիլիջան, Արփի լիճ և Արևիկ, որոնցում պաշտպանվում է լիճը, անտառները, հազվագյուտ կենդանիներն ու թռչունները։

3․Քանի՞ արգելոց ունենք Հայաստանում, թվարկե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։

Հայաստանում կան 3 արգելոց՝ Խոսրովի, Շիկահողի և Էրեբունի, որտեղ պահվում են հազվագյուտ բուսատեսակներ, անտառներ, կենդանիներ և վայրի ցորենի տեսակներ։

4․Հայաստանում քանի արգելավայր ունենք — թվարկել մի քանիսը։

Հայաստանում կա ավելի քան 25 արգելավայր, օրինակ՝ Շիկահողի Սոսու պուրակը և այլ տարածքներ, որտեղ հատուկ պահպանվում են որոշ բույսեր, կենդանիներ կամ բնության օբյեկտներ։

5․Բնական հուշարձանները ինչպիսի՞ նշանակություն ունեն։ Թվարկե՛ք մի քանիսը։

Բնական հուշարձանները գիտական, մշակութային և գեղեցկության տեսանկյունից կարևոր են։ Օրինակ՝ Ջերմուկի, Շաքիի և Թռչկանի ջրվեժներ, «Սատանի կամուրջ» (Որոտան գետ), Մոզրովի և Մագիլի քարանձավներ:

6․Ինչի համար է նախատեսված «Կարիր» գիրքը։ Նշե՛ք «Կարմիր գրքում» գրանցված մի քանի բույս և կենդանի

«Կարմիր գիրքը» ցույց է տալիս, թե որ բույսերն ու կենդանիներն են վտանգված և անհետանալու սպառնալիքի տակ։

Բույսեր․ Թախթաջյանի կաթնուկ, հատապտղային կենի, արարատյան իշամոռուկ
Կենդանիներ․ Բեզոարյան այծ, հայկական մուֆլոն, երկարականջ ոզնի, սև անգղ

Լրացուցիչ կարող եք ուսումնասիրել հետևյալ նյութերը՝

• Խոսրովի անտառ պետական արգելոց
• «Շիկահող» պետական արգելոց
• «Արփի լճի» ազգային պարկ
• «Արևիք» ազգային պարկ
• «Դիլիջան» ազգային պարկ 
• «Սևան» ազգային պարկ

Կարող եք դիտել նաև այս տեսանյութերը

Հայաստանի Կարմիր Գիրք

Էկոհարթակ․ Կարմիր գիրք

ա) x∈(-6;1] U [4;∞)

գ) x∈(-∞;-20) U (-6, 9] U {14}

ե) x∈(-∞;-6) U (1;+∞)