1. Գնահատե՛ք Իրանի աշխարհագրական դիրքը: Ցո՛ւյց տվեք դրա ուժեղ և թույլ կողմերը:

Իրանի տարածքը շատ մեծ է, ապա հնարավոր չէ նշել ուժեղ կամ թույլ կողմերը։

2. Ներկայացրե՛ք Իրանի պետական կարգը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնահատուկ գծերը:

Երկիրը կառավարում է վարչապետը, բայց որոշ քննարկումներին մասնակցում է նաև հոգևոր առաջնորդը։

3. Գնահատե՛ք Իրանի բնակլիմայական պայմանները՝ տնտեսության տարբեր ոլորտ ների տեսանկյունից:

Իրանի տարածքում գտնվում են աղի հսկայական պաշարներ և օգտակար գազ։ Չունեն խմելու ջուր

4. Նշե՛ք Իրանի՝ համաշխարհային նշանակության օգտակար հանածոները:

5. Ցո՛ւյց տվեք Իրանի կլիմայի ազդեցությունը երկրի բնական ու տնտեսական պայմանների վրա:

Իրանի տարածքում շատ են անապատները, կլիման չորային է։ 11 տոկոսը կազմում են անտառները։ Իրանի տարածքում է գտնվում նաև Ուրմիա լիճը, որը այնքան աղի է որ ոչ մի կենդանի չի ապրում։

Exercise 1: Fill in the blanks with «since» or «for».

1. I have lived in this city since 2010.
2. She has worked here for five years.
3. They have known each other since childhood.
4. We have been waiting for two hours.
5. He has been a teacher since 1995.
6. I have had this book since last week.
7. She has studied French for a long time.
8. They have been married for 10 years.

Exercise 2: Complete the sentences with the correct form of the verb.

1. We have lived here since 2015.
2. I have known her for five years.
3. They have not seen their cousins since last Christmas.
4. She has worked at the hospital since 2002.
5. I have waited for you for an hour.
6. He has studied English since he was a child.
7. We haven’t visited that museum since our trip to Paris.
8. She has had the same phone for two years.

Exercise 3: Correct the mistakes in the following sentences.

1. I have known her since five years.

I have known her for five years.

1. They have been living here for 2010.

They have been living here since 2010

1. We have studied French since 3 months.

We have studied French for 3 months

1. She has worked here for 1999.

She has worked here since 1999.

1. I have been waiting since two hours.

I have been waiting for two hours.

Դասագիրքը՝տես այստեղ:

Սիրելի՛ ընկերներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք այս թեման․

• Օրգանիզմի ներքին միջավայրի բաղադրամասեր
• Հյուսվածքային հեղուկ, ավիշ
• Դսագիրք-էջ՝ 85-87
• Սրտի կառուցվածք
• Դասը սովորել պատմել

Պատասխանել հետևյալ հարցերին․

1. Ներկայացնել սրտի կառուցվածքը

Սիրտը մկանային օրգան է, ունի 4 խոռոչ՝ աջ և ձախ նախասրտեր, աջ և ձախ փորոքներ։ Այն պատված է պերիկարդով և կազմված է 3 շերտից՝ էնդոկարդ (ներքին), միոկարդ (միջին, մկանային), էպիկարդ (արտաքին)։

1. Ներկայացնել արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանը։

Փոքր շրջան (թոքային) – Աջ փորոքից արյունը թոքեր է գնում, հագենում թթվածնով ու վերադառնում ձախ նախասիրտ։

Մեծ շրջան (մարմնական) – Ձախ փորոքից արյունը մղվում է ամբողջ մարմնով, հագեցնում հյուսվածքները թթվածնով, ապա վերադառնում աջ նախասիրտ։

1. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։

Հյուսվածքային հեղուկը միջբջջային տարածքում գտնվող արյան պլազմայի բաղադրիչ է, սնուցում է բջիջները։

Ավիշը հյուսվածքային հեղուկի մասն է, որը մտնում է ավշային անոթներ՝ մասնակցելով իմունային պաշտպանությանը։

Մի տղա է լինում։ Տղան ուներ շատ մեծ և կարևոր երազանք սակայն, տղայի ծնողները գտնվում էին ֆինանսական ճգնաժամի մեջ և տղային հարուստ ընտանիքների համար նախատեսված վճարովի դպրոցից ստիպված հանում են։ Երեխան շուտով տեղափոխվում է այլ դպրոց։Դպրոց տեղափոխվելու ժամանակ տղաների մի խումբ սկսում է ճնշել տղային։ Ամբողջ դպրոցից միայն մեկ երեխա է հասկանում տղային, քանի որ նա նույնպես մի քանի տարի առաջ եղել է նույն իրավիճակում։ Տղան երազում էր դառնալ ֆիլմի պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Նա ուզում էր աշխարհահռչակ ֆիլմի սցենար գրել և հետագայում այն իրականացնել։ Երկու տղաները սկսում են ընկերություն անել և դառնում են լավագույն ընկերներ։ Քանի որ նրանք դպրոցում այլ ընկեր չունեին նրանք միշտ իրար հետ էին թե՝ դասերի ժամանակ , թե՝ դրանցից հետո կամ առաջ։ Տղան իր ընկերոջը պատմում է իր երազանքների մասին և տղայի ընկերը խոստանում է օգնել նրան ապագայում իր երազանքներին հասնել։ Տղաները մեծանում էին, բայց նրանց ընկերությունը օրստօրե պնդանում և ուժեղանում էր։ Տղան որոշեց, որ ֆիլմի առաջին քայլերը անելու ճիշտ ժամանակը արդեն հասունացել էր։ Տղան մի քանի ամիս օր ու գիշեր գրում էր իր սցենարը։ Սցենարը վերջնական տեսքի բերելուց հետո նա ձեռք բերեց ամեն պետքական բան և սկսեց նկարահանել իր ֆիլմը ընկերոջ օգնությամբ։ Ֆիլմը նկարահանման մեջ էր գրեթե երկու տարի և վերջապես այն հասանելի դարձավ բոլորին։ Ֆիլմը մի քանի օրում նոր նշաձող սահմանեց բոլոր այլ ֆիլմերի համար։ Ֆիլմը արժանացավ Օսկար մրցանակին և ահա թե ինչ պատասխանեց տղան իրեն ընկերության մասին տրված հարցին։

-Ես սցենարի և ֆիլմի նկարահանման համար տանջվել եմ մոտ երկու տարի, բայց հազարավոր տարիներում չէի հասցնի ստանալ նույն արդյունքը ինչը ստացել ենք այսօր։ Ես այս արդյունքին եմ եկել իմ ընկերոջ շնորհիվ, որը ինձ սկսեց աջակցել իրար հետ հանդիպման առաջին օրից։ Միայն նա էր իմ դպրոցում, որը աջակցում էր ինձ ամեն մի հարցում։ Նա էր իմ կյանքի տխուր և ուրախ օրերի ուղեցույցն ու աջակիցը։ Ֆիլմը հենց պատմում է ընկերության և իրար օգնելու մասին։Ֆիլմում գրված այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ հարազատ միջավայրից դուրս հայտնված մարդուն պետք է օգնել ու նեցուկ լինել, մինչև որ նոր տեղին հարմարվի:

Սիրտը քառախորշ սնամեջ մկանային օրգան է, գտնվում է կրծքավանդակում, փոքր-ինչ ձախակողմյան դասավորությամբ: Չափահաս մարդու սրտի զանգվածը կազմում է 250−300 գ: Սիրտն աշխատում է անընդմեջ` արյունը մղելով արյունատար համակարգ և ապա բոլոր օրգաններ ու հյուսվածքներ: Սիրտը հոծ միջնորմով բաժանվում է աջ և ձախ կեսերի, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված է նախասրտից և փորոքից: Նախասրտերը և փորոքները հաղորդակցվում են անցքերով, որոնցում կան փեղկավոր փականներ:
Գիտնականները հաշվել են, որ մեկ օրվա ընթացքում սրտամկանը ծախսում է այնքան էներգիա, որով կարելի է 900 կգ ծանրությունը բարձրացնել մինչև 14 մ բարձրության վրա, և դա արվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում` 70−80 տարի և ավելի: Դա բացատրվում է սրտի աշխատանքի որոշակի առանձնահատկությամբ: Սիրտը հաջորդաբար կծկվում և թուլանում է կարճատև հանգստի ընդմիջմամբ:

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։
Տարբերակ I

I Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով
անվանվում է կինետիկ էներգիա։

II Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ է

III Գիրքը դրված է սեղանին։ Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ
էներգիայով։

IV 100մ բարձրության վրա ամբարտակում գտնվող ջուրը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։ Պատ․՝ 2

V E_պ=mgh

h=100մ

V=1մ³

g=9,8ն/կգ

ρ=1000կգ/մ³

―――――――――

m=ρv=1000մ³

E_պ=mgh=1000*9,8*100=980000Ջ=980կՋ

VI Ընկնող մարմինը օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով։ Պատ․՝ 3

VII մարմնի կինետիկ էներգիան կախված է մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից։ Պատ․՝ 3

VIII. E^կ=mv²/2

m=ρV

m1=կապարե գնդակի զանգվածը

m2=փայտե գնդակի զանգվածը

v1=կապարե գնդակի արագությունը

v1=փայտե գնդակի արագությունը

---

v1=v2=V

ρ1=11340գ/սմ³=11.34կգ/մ³

ρ2=792,4 կգ/մ³

Հետևաբար E_կ1 > E_կ2

Այդ պահին նրանք օժտված էին տարբեր էներգիաներով և կապարե գունդը ավելի մեծ էներգիայով էր օժտված։

IX. Ա չորսուի էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ չորսուի էներգիան, որովհետև

m1=m2

h1 > h2

X. Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ էներգիայի։ Պատ․` 1

Տարբերակ 2.

I. Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմիմմերի կամ միևնույն
մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով, կոչվում է պոտենցիալ էներգիա :

II. ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան իր շարժման հետևանքով
օժտված է կինետիկ էներգիայով :

III. Քամուց թեքված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։

I\/. Էներգիան չափում են Ջոուլով և Կիլոջոուլով

\/.(1) 250 կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ
բարձրացված է 5 մ բարձրության վրա։ Այն օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։

VI. Հաշվեք ցցահար մուրճի էներգիան ցցի նկատմամբ

E_պ=mgh=250*9,8*5=12250Ջ

VII. Ցցահար մուրճը օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով,քանի որ շարժվում է որոշակի արագությամբ և միաժամանակ փոխազդում է երկրի հետ։ Պատ․՝3

VIII. Ավելի մեծ էներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ նրա
զանգվածը մեծ է։ Պատ․՝ 1

IX.Ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար են,քանի որ նրանք
ունեն նույն զանգվածը և նույն արագությունները։ Պատ․՝ 3

X.Նկար 2 – ում պատկերված սայլակը բեռի անկման ժամանակ շարժվում է։ Այդ սարքում
բեռի պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է սայլակի կինետիկ էներգիայի։ Պատ․՝ 1

Տարբերակ 3

I. Ձգված կամ սեղմված զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։ Պատ․՝ 2

II. Ընկնող քարը գետնին հարվածելու պահին օժտված է կինետիկ էներգիայով։ Պատ․՝ 1

III. Լարված ժամացույցի զսպանակը օժտված է կինետիկ էներգիայով։ Պատ․՝ 1

IV. Վոլգա – Դոն ջրանցքի ամենաբարձր տեղամասում ջրի մակերևույթը 44մ–ով բարձր է Դոն գետի ջրի մակարդակից։ Ջուրը ջրանցքում՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։ Պատ․՝2

V. V=1մ³

ρ=1000կգ/մ³

h=44մ

---

E_պ-?

---

E_պ=mgh

m=Vρ

E=Vρgh= 1 * 1000 * 9,8 * 44=431200Ջ մոտ․= 431կՋ

Պատ․՝ 1

VI. Թռչող ինքնաթիռը երկրի նկատմամբ օժտված է  պոտենցիալ և կինետիկ էներգիայով։

Պատ․՝ 3

VII. Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված մարմնի պոտենցիալ էներգիան մարմնի՛ Երկրի մակերևույթից ունեցած բարձրությունից և զանգվածից: Պատ․՝ 2

VIII. Միևնույն զանգվածներով և շարժման արագությունների հավասարության դեպքում երկու մարմինները կարող են ունենալ նույն կինետիկ էներգիան։ Պատ․՝ 1

IX. Ա մարմինը ունի ավելի փոքր էներգիա, քան Բ մարմինը: Պատ․՝ 2

X. Երբ քամու ազդեցությամբ ծառի ճյուղը կորանում է, օդի կինետիկ էներգիան փոխակերպվում է ճյուղի պոտենցիալ էներգիայի: Պատ․՝ 2

ա) պատ․՝ (-6)

գ) Պատ․՝ 1/3

ե) Պատ․՝ (-0,4)

է) Պատ․՝ (-15)

ա) x1+x2=3

x1*x2=1

գ) x1+x2=2,5

x1*x2=1,5

ե) x1+x2=10

x1*x2=4

է)

1. Դուրս գրի՛ր մակբայները, գրի՛ր տեսակը: 

Դուք քաջաբար պաշտպանեցիք ձեր իրավունքները: ձև

Հավաքեց իր իրերը և իսկույն դուրս գնաց:ձև

Նստեց աթոռի մոտ և սկսեց դանդաղ գրել: ձև

Շուտով կբացվի լույսը, կսկսեն հայտնվել լույսի կտորները: ժամանակ

Շտապ փնտրում էր Կատյային, բայց թե ինչ էր ուզում, չիմացա: ձև

Նա քիչ-քիչ հանդարտվեց, դադարեց գոռալ: քանակ

Ժամանակի մակբայ

Ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։ Պատասխանում են ե՞րբ հարցին։

Ընդգծիր ժամանակի մակբայները։

Այժմ փորձում եմ լինել ավելի խոհեմ։

Ժամ առ ժամ փոխվում են իրադարձությունները։

Չնայած չգիտեր, բայց նախապես վերցրել էր իր ընդմիջումը։

Ընկերներն ասել էին՝ մշտապես չես կարող այդ աշխատանքով զբաղվել։

Օրը պայծառ էր, արդեն բացվել էր գարնանային առավոտը։

Ձևի մակբայ

Ցույց են տալիս գործողության կատարման ձևը, պատասխանում են ինչպե՞ս հարցին։

Ընդգծի՛ր ձևի մակբայները։

Իսկույն վազեց մայրիկի մոտ։

Նա լսեց ցածր ձայն, հանկարծ դուրս թռավ մի եղնիկ և զարմացած նայեց իրեն։

Զինվորները քաջաբար կռվեցին մինչև վերջ։

Փոքրիկ աղջիկը շարունակ պատմում էր իր արկածները ։

Երիտասարդները կողք կողքի զրուցում էին՝ ուշադրություն չդարձնելով կաթկթող անձրևին։

Ներկաները միաձայն հաստատեցին իրենց որոշումը։

Ցած թռավ ձիուց և սկսեց արագորեն հավաքել թափված մետաղադրամները։

Չափ ու քանակի մակբայներ

Ցույց են տալիս գործողության կատարման չափը, քանակը, նրա սաստկությունը, տարածման աստիճանը, սահմանը։

Պատասխանում են ինչքան, որքան, որչափ, ինչ աստիճանի հարցերին։

Գտի՛ր չափ ու քանակի մակբայները։

Պատվիրատուն բազմիցս դիմել է , բայց մնացել է անպատասխան։

Կիսով չափ լցրել է բաժակը։

Բացեց պայուսակը և մեկիկ-մեկիկ շարեց իրերը։

Նա մտածում էր, տեղի ունեցված իրադարձության մեջ մասամբ մեղավոր էր և ինքը։ 

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական:

Մայրս այս պտուղները սիրում է: Մայրս այս պտուղները չի սիրում։
Նշանաբառը բոլորը գիտեն:Նշանաբառը ոչ մեկ չգիտի։
Պարտեզում գեղեցիկ վարդ էր բացվել:Պարտեզում գեղեցիկ վարդ էր բացվել։
Ես վաղուց փնտրում էի այս իրը:Ես վաղուց չէի փնտրում այս իրը։
Մի քանի երեխաներ խաղում էին բակում:Մի քանի երեխաներ չէին խաղում բակում։
Ջրաղացը հին օրերի երգն էր երգում: Ջրաղացը հին օրերի երգն չէր երգում
Կաթի ամբողջ սերը պահել էր միջնեկ որդուն: Կաթի ամբողջ սերը չէր պահել միջնեկ որդուն