Գիրքը իսկական ընկեր է։ Կան մարդիկ, որոնք որևէ գիրք չեն ընթերցում պատճառաբանելով, որ նրանց հարմար և դուր եկող գիրք չկա։ Իմ կարծիքով այդ պատճառաբանումները անհիմն են, որովհետև ամեն թեմայի, տեսակի, չափսի և ամեն-ամեն ինչի մասին գիրք կա։ Գրքի շնորհիվ հնարավոր է ստանալ անվերջ ինֆորմացիա և գիտելիք։ Գիտելիք ստանալու ցբացի գիրք կարդալու շնորհիվ դու կարողանում ես մեծացնել մտահորիզոնդ և երևակայությունդ։ Կյանքում լինում են ժամանակներ, որում դու քեզ զգում ես միայնակ և անօգնական և այդ ժամանակ նաև գիրքը կարող է օգնել հաղթահարել միայնակությունը։ Սրանք են հիմնական պատճառները, որոնցով ես համարում եմ, որ գիրքը իսկական ընկեր է ։

1. Քարտեզի վրա նշել Չինաստանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Չինաստանի հարևան պետությունները.

1. Հյուսիս՝ Ռուսաստան
2. Արևմուտք՝ Պակիստան, Տաջիկիստան, Ղրղզստան, Կազախստան
3. Հարավ-արևմուտք՝ Հնդկաստան, Նեպալ, Բանգլադեշ
4. Արևելք՝ Վիետնամ, Լաոս
5. Հարավ՝ Հոնկոնգ

Չինաստանի ջրային ավազանները.

 Դեղին ծով, Արևելաչինական ծով և Հարավչինական

1. Բնութագրեք Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը:

Չինաստանը մոտավորապես ունի 9.6 միլիոն կմ քառակուսի տարածք՝ Չինաստանը ըստ տարածքի աշխարհի երրորդ կամ չորրորդ պետությունն է: Չինաստանի լանդշաֆտը ընդարձակ են և բազմազան` սկսած անտառային տափաստաններից և Գոբի և Տակլա Մական անապատներից չորային հյուսիսում մինչև մերձարևադարձային անտառներ խոնավ հարավում։ Իսկ Հիմալայներ, Կարակորում, Պամիր և Տյան Շան լեռները բաժանում են Չինաստանը Հարավային և Կենտրոնական Ասիայից։ Նաև Չինաստանում կա Յանցզի և Հուանհե գետերը, որոնք աշխարհի երրորդ և վեցերորդ ամենաերկար գետերն են:

1. Ի՞նչ դեր ունի Չինաստանը հվ-արմ Ասիայում և ամբողջ աշխարհում:

Վերջին երկու հազարամյակի ընթացքում Չինաստանի տնտեսությունը ամենամեծն է աշխարհում, սակայն որոշ ժամանակահատվածում այն ունեցել է վերելքեր և անկումներ: Օրինակ՝ Չինաստանն ատոմային զենք ունեցող երկիր է, ունի աշխարհի ամենամեծ մշտական բանակը և երկրորդ պետությունն է աշխարհում պաշտանության նախարարությունը հատկացված բյուջեի չափով: Նաև Չինաստանն անհամեմատելի ազդեցություն ունի տարածաշրջանային և գլոբալ քաղաքականության մեջ:

1. Որո՞նք են Չինաստանի զարգացման նախադրյալները:

Չինաստանի զարգացման հիմնական նախադրյալներն են՝ Տնտեսական ռեսուրսներ Չինաստանը ունի մեծ բնական ռեսուրսներ, ածուխ, երկաթ, ոսկի և հողագործական հսկայական տարածքներ: Կամ Տեխնոլոգիական զարգացում՝ Չինաստանը մեծ ներդրումներ է կատարում գիտական և տեխնոլոգիական ոլորտում, հատկապես՝ արհեստական ինտելեկտի տեխնոլոգիաների և այլ ոլորտներում: Նաև Չինաստանը ունի ուժեղ առևտրային կապեր աշխարհի տարբեր երկրների հետ, ինչպիսիք են Միացյալ Նահանգները, Եվրոմիությունը և այլ երկրներ:

1. Որո՞նք են Չինաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղերը:

Չինաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղերն են՝

Արտադրություն՝ Չինաստանը աշխարհում առաջին տեղն է զբաղեցնում արդյունաբերության ծավալներով:

ինարարություն՝ Շինարարության ոլորտը ակտիվորեն զարգանում է, Չինաստանը ունի բազմաթիվ տրանսպորտային ենթակառուցվածքների նախագծեր, ներառյալ երկաթուղիներ, թռիչքուղիներ և մեծ քաղաքների շինարարություն:

Անվտանգության տեխնոլոգիաներ՝ Չինաստանը զարգացնում է իր պաշտպանական արդյունաբերությունը, արտադրելով զինամթերք, ռազմական տեխնիկաներ և այլն:

Դասարանական առաջադրանքներ՝283;285;287;289;291

Եռանկյունները նման են եռանկյունների նմանության I հայտանիշով

BO համեմատական է OD

CO համեմատական է OA

BC համեմատական է AD

Ըստ եռանկյունների նմանության III հայտանիշի եռանկյունները նման են։

△ABC∼△A₁B₁C₁, այսինքն՝

AB/A₁B₁=BC/B₁C₁=CA/C₁A₁=k

Կարդա՛ Չարենցի ,,Ռուբայիները,,

1. Առանաձնացրու քեզ դուր եկածները, յուրաքանչյուրը մեկ նախադասությամբ մեկնաբանիր։ 

Նա կուզեր, որ ողջը նրան միանգամ ընդմիշտ տրվի,
Որ կյանքի իմաստը հուրհուրան միանգամ ընդմիշտ տրվի.
Դու գիտես, որ ընթա՛ցք է աշխարհը, գոյանում է ու լինում անվերջ—
Եվ գուցե քեզ մահը միայն միանգամ ընդմիշտ տրվի։

Բոլորս էլ ինչ-որ բան ստանալուց, ինչ-որ մեծ ցանկություն կատարվելուց հետո ուզում ենք, որ դա անվերջ լինի ու ընդմիշտ մնա, բայց այս կյանքում միայն մահն է ընդմիշտ տրվում, ամեն բան և ամեն մեկն անցողիկ է, ոչինչ հավերժ չի տևում։ Միայն մահն է ընդմիշտ տրվում։

2. Համացանցից պարզի՛ր՝ ինչ է ռուբայաթը։

«Ռուբայի» արաբերեն բառ է, որը նշանակում է քառապատկված: Ռուբայաթները բանաստեղծության մի տեսակ են. դրանք արևելյան ոճի քառյակներ են: Ռուբայները բնորոշ են աշուղական քնարերգությանը: Ռուբայները երկու բեյթ է և երկու հանգ:

Տիգրան Հայրապետյանը (1964 թ. մարտի 18, Երևան – 1999 թ. մարտի 9, Երևան) հայ քաղաքագետ, լրագրող և միջազգայնագետ-վերլուծաբան էր։

Նա ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժինը և շարունակել կրթությունը Թունիսում՝ Հաբիբ Բուրգիբի անվան Կենդանի լեզուների ինստիտուտում։

Արցախյան շարժման ժամանակ եղել է ուսանողական շարժման առաջնորդներից մեկը, իսկ հետագայում հիմնադրել և ղեկավարել է Երևանի քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնը։

Տիգրան Հայրապետյանի գործունեության ժամանակահատվածը ընդգրկում է 1980-ականների վերջից մինչև 1990-ականների վերջը՝ Հայաստանի համար բարդ և փոփոխություններով լի ժամանակաշրջան։ Այս տարիներին Հայաստանը վերականգնում էր իր անկախությունը, տեղի էին ունենում Արցախյան պատերազմը, տնտեսական դժվարություններ և հասարակական փոփոխություններ։ Այս պայմաններում Հայրապետյանը հանդես էր գալիս վերլուծություններով և հոդվածներով, որոնք արտացոլում էին ժամանակի մարտահրավերները։

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի գրադարանի անվանակոչումը Տիգրան Հայրապետյանի անունով, հավանաբար, կապված է նրա կրթական և վերլուծական գործունեության հետ։ Նրա աշխատանքները նպաստել են հասարակական մտածողության զարգացմանը, և նրա անունը կրող գրադարանը կարող է խորհրդանշել կրթության, վերլուծության և ազատ մտքի կարևորությունը։

ՀՈԴՎԱծԻ ՎԵՐԼՈՒծՈՒՄ

ՄԱՀՈՎ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ. Թարգմանություն անգլերենից․

1.Տեղադրել նախընտրած հոդվածի հղումը  :

Ռոբերտ  Գրին«Պատերազմի 33 ստրատեգիաները»/

3.Հոդվածի վերնագիրը. հարկավոր է ուշադիր կարդալ հոդվածը, անգամ մեկից ավելի անգամ: Առաջին հերթին ուսումնասիրեք վերնագիրը ՝ որքանով է այն ճշգրիտ արտացոլում հոդվածում բարձրացված թեման: Եվ նաև, թե որքանով է նշանակալից թեման ինքնին: Ինչպես  է հեղինակը հասկանում ու բացահայտում : Խնդիրը նորույթի տեսանկյունից վերլուծելու նրա մոտեցումը:

Հոդվածի վերնագիրը «ՄԱՀՈՎ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ.» բավականին տեղին է, քանի որ այն արտացոլում է հիմնական գաղափարը՝ Կորտեսի և նրա զինվորների ռազմավարական որոշումը, որը թույլ չէր տալիս նահանջել։ Սա լավ համընկնում է հոդվածում բարձրացված թեմայի հետ, որը խոսում է վճռականության, ճնշման տակ գործելու և հետդարձի ճանապարհները փակելու մասին՝ հաջողության հասնելու համար։

Թեմայի նշանակալիությունը
Հոդվածը արծարծում է հավակնոտ նպատակներին հասնելու մարտավարությունը՝ հատկապես այն, որ երբ մարդը դնում է իրեն իրավիճակների մեջ, որտեղ նահանջի տարբերակ չկա, նա սկսում է գործել ավելի վճռական ու արդյունավետ։ Սա կարևոր գաղափար է ինչպես ռազմավարական, այնպես էլ անձնական զարգացումների տեսանկյունից։

Հեղինակի մոտեցումը
Հեղինակը հարցը ներկայացնում է պատմական օրինակով՝ Կորտեսի արշավանքի միջոցով, ինչը նորույթի հետաքրքիր տեսանկյուն է։ Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես նման մարտավարությունը կարող է լինել օգտակար՝ նույնիսկ ժամանակակից կյանքում, օրինակ՝ որոշումներ կայացնելու, նպատակներին հասնելու կամ ճնշման տակ առավելագույնն անելու համար։

Հեղինակը նաև համեմատում է այս մոտեցումը սամուրայների մտածողության հետ, ինչը նոր դիտակետ է ստեղծում՝ ընդգծելով, որ այն գոյություն է ունեցել տարբեր մշակույթներում և ժամանակներում։ Այսպիսով, հոդվածն ընթերցողին մղում է մտածելու իր անձնական մոտեցումների մասին՝ թե ինչպես է նա վերաբերվում խոչընդոտներին և նահանջի հնարավորություններին։

Ընդհանուր առմամբ, հոդվածի թեման և դրա վերլուծությունը տրամաբանական են, հիմնավորված և հետաքրքիր։

4.Անդրադառնալ հետազոտական թեմայի արդիականությանը:

Հոդվածում քննարկվող գաղափարը արդիական է ոչ միայն ռազմական կամ պատմական տեսանկյունից, այլև անձնական զարգացման, բիզնեսի կամ առաջնորդության։ Ժամանակակից աշխարհում մարդիկ հաճախ վախենում են ռիսկից և ունեն հետդարձի ճանապարհներ, ինչը կարող է խանգարել առաջընթացին։

Այս մոտեցումը կարող է կիրառվել տարբեր ոլորտներում, օրինակ՝ մարզական մրցաշարերի, կրթության կամ կարիերայի զարգացման մեջ, երբ մարդը ստիպված է ամբողջությամբ նվիրվել հաջողությանը՝ առանց նահանջի հնարավորության։ Հետևաբար, թեման շարունակում է մնալ կարևոր և ժամանակակից։

6. Հոդվածում կոնկրետացնել ուսումնասիրվող թեմաները: Հաճախ հոդվածում մի քանի թեմաներ են արծարծվում, և պատահում է, որ հեղինակը մեկից մյուսը ցատկում է, և ի վերջո երկուսն էլ  ավարտվուն չեն: Նյութի բոլոր թեմաները պետք է բացահայտվեն հաջորդաբար `վերջում դրանցից յուրաքանչյուրի տրամաբանական եզրակացությամբ:

Հոդվածում հիմնականում արծարծվում են հետևյալ թեմաները.

1. ՄԱՀՈՎ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ – նահանջի բոլոր ուղիները փակելու ռազմավարությունը՝ առավելագույն մոտիվացիա ստանալու համար։
2. Կորտեսի պատմությունը – ինչպես նա կիրառեց այս մոտեցումը Մեքսիկայի նվաճման ժամանակ։
3. Սամուրայական մտածելակերպը – կյանքին որպես արդեն կորցրածի վերաբերվելու գաղափարը, որը խրախուսում է անվախություն։
4. Ժամանակակից կիրառություն – ինչպես այս մոտեցումը կարող է օգտակար լինել տարբեր ոլորտներում։

Թեմաները հիմնականում զարգանում են, սակայն դրանց միջև երբեմն կա անցումների թուլություն՝ սահուն կապը կարող էր ավելի հստակ լինել։

7. Վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխան այս կարևոր կետերը վերանայելուց հետո դուք պետք է որոշեք թեման ամբողջությամբ բացահայտվա՞ծ է: Պատահում է, որ հեղինակը հատուկ չի բացահայտում ամեն ինչ մինչև վերջ ՝ թողնելով հարցը բարձրացված ՝ ընթերցողին ստիպելու մտածել և վերլուծել ինքն իրեն: Սրանք որոշակի նյութեր են, որոնք իրենց առջև խնդիր են դնում չբացահայտել և լիովին չվերլուծել նկարագրված խնդիրները, այդպիսով, հետաքրքրում են ընթերցողին ՝ հնարավորություն տալով ինքնուրույն եզրակացնել: Եթե ​​նման հոդվածի եք հանդիպում, ապա այն պետք է նշել նյութը ուսումնասիրելիս:

Հոդվածը հիմնական թեմաները մասամբ է բացահայտում՝ թողնելով ընթերցողին որոշ հարցերի վրա ինքնուրույն մտածելու հնարավորություն։ Կորտեսի և սամուրայական մտածելակերպի օրինակները ներկայացված են, բայց դրանց կապը արդիականության հետ ամբողջովին չի վերլուծվում, ինչը խթանում է ընթերցողի ինքնուրույն վերլուծությունը։

8. Դուրս գրել ձեզ համար կարևոր հատվածները, ձեր տեսակետը հիմնավորել:

Կարևոր հատվածներ

1. «Դու ինքդ քո վատագույն թշնամին ես…» – շեշտում է ինքնապահանջ լինելու կարևորությունը։
2. Կորտեսի նավերը այրելու պատմությունը – հրաշալի օրինակ է անվերադարձ մարտավարության մասին։
3. Սամուրայական մտածելակերպի մեջբերումը – ցույց է տալիս, թե ինչպես է մահվան անխուսափելիության գիտակցումը օգնում ավելի վճռական լինել։

Իմ տեսակետը
Այս հատվածները կարևոր են, որովհետև նրանք մարդու վճռականության, խոչընդոտները հաղթահարելու և ռիսկի դիմելու հոգեբանության մասին են։ Հոդվածը ցույց է տալիս, որ երբ նահանջի ուղին չկա, մարդն առավելագույն ուժ է ներդնում հաղթելու համար։

Դու ինքդ քո վատագույն թշնամին ես։ Դու ծախսում ես թանկ ժամանակը ապագայի մասին երազելով՝ ներկայում գործելու փոխարեն։ Ոչինչը քեզ համար շտապ և կարևոր չէ, դու ընդհամենը կեսով ես տրամադրված ամեն ինչում ինչ անում ես։ Դա փոխելու միակ ճանապարհը դա մտնել գործի մեջ և լինել ճնշման տակ։ Դրեք ձեզ մի դիրքում, որտեղ անհաջողության դեպքում շատ բան կկորցնես և այդ դեպքում դու չես ծախսի անիմաստ ժամանակ կամ ռեսուրս։ Ներդրեք ձեզ «մահվան հողի վրա», որտեղ ձեր մեջքը պատին է, և դուք պետք է դժոխքի պայմաններում կռվեք՝ ողջ դուրս գալու համար:

Կորտեսն այդ ամենը տապալեց տասը նավերի հետ։ Կուբան, անշուշտ, եղել է
դեռ այնտեղ, կապույտ ծովում, իր ֆերմաներով, իր կովերով և իր ընտիր հնդկացիներով.
բայց Կուբա տանող ճանապարհն այլևս չէր անցնում արևոտ կապույտ ալիքների միջով, որոնք օրորվում էին փափուկ պարապություն, անտեսելով վտանգը և ջանքերը; անցավ
Մոտեկուկումայի արքունիքը, որը պետք է նվաճվեր խորամանկությամբ, ուժով կամ ուժով
երկուսն էլ; ռազմատենչ հնդկացիների ծովի միջով, որոնք ուտում էին իրենց գերիներին և
հագցրեցին իրենց մաշկը որպես գավաթներ. իրենց պետի վարպետության հարվածով
ձեռքը, հինգ հարյուր տղամարդիկ կորցրել էին կենսական հիշողությունների այդ հոսքը և
հույսեր, որոնք կապում էին նրանց հոգիները մայր կղզու հետ. մեկում
ինսուլտից նրանց մեջքը չորացել էր և կորցրել կյանքի զգացողությունը:
Այսուհետ նրանց համար ողջ կյանքը առջևում էր՝ արգելողների նկատմամբ
գագաթներ, որոնք հսկա կերպով բարձրանում էին հորիզոնում, կարծես արգելում էին բոլոր մուտքը ինչն այժմ ոչ միայն նրանց փառասիրությունն էր, այլ նրանց միակ հնարավոր նպատակը, Մեքսիկա, խորհրդավոր և հզոր հակամարտող ցեղերի հետևում:
ՀԵՐՆԱՆ ԿՈՐՏԵՍ.
ՄԱԴԱՐԻԱԳԱ, 1942

ԱՆՎԵՐԱԴԱՐՁ ՄԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
1504 թվականին Էրնան Կորտես անունով ամբիցիոզ տասնինը տարեկան իսպանացին
թողեց իրավագիտության ուսումը և նավարկեց դեպի իր երկրի գաղութները Նորում
Աշխարհ. Նախ կանգ առնելով Սանտո Դոմինգոյում (այսօրվա կղզին ներառում է Հաիթի
և Դոմինիկյան Հանրապետությունը), այնուհետև Կուբայում նա շուտով լսեց երկրի մասին
Արևմուտքը կոչվում էր Մեքսիկա. կայսրություն, որը լի էր ոսկով և գերակշռում էր
ացտեկները՝ իրենց հոյակապ բարձրլեռնային մայրաքաղաք Տենոչտիտլանով: Սկսած
այնուհետև Կորտեսը միայն մեկ միտք ուներ. մի օր նա կհաղթի և կբնակվի
Մեքսիկայի երկիրը.
Հաջորդ տասը տարիների ընթացքում Կորտեսը կամաց-կամաց բարձրացավ աստիճանների միջով,
ի վերջո դառնալով Կուբայի իսպանացի նահանգապետի քարտուղար, իսկ հետո
թագավորի գանձապահը կղզու համար։ Իր իսկ մտքում, սակայն, նա պարզապես էր
գանձել իր ժամանակը. Նա համբերատար սպասեց, մինչ Իսպանիան այլ մարդկանց ուղարկեց Մեքսիկա,
նրանցից շատերը երբեք չեն վերադառնա:
Ի վերջո, 1518 թվականին Կուբայի նահանգապետ Դիեգո դե Վելասկեսը պատրաստեց
Կորտեսը՝ արշավախմբի ղեկավար՝ բացահայտելու, թե ինչ է պատահել նրանց
նախկին հետախույզները, գտնում են ոսկի և հիմք են դնում երկրի համար
նվաճում. Վելասկեսն ինքն էր ցանկանում կատարել այդ ապագա նվաճումը,
այնուամենայնիվ, այս արշավախմբի համար նա ցանկանում էր մի մարդու, ում կարող էր կառավարել, և նա
Շուտով Կորտեսի նկատմամբ կասկածներ առաջացան. մարդը, հավանաբար, նույնպես խելացի էր
շատ ավելին: Լուր հասավ Կորտեսին, որ նահանգապետը երկրորդն էր
մտածում է նրան Մեքսիկա ուղարկելու մասին։ Որոշելով Վելասկեսին տալ ոչ
ժամանակն է հոգ տանել իր անհանգստությունների մասին, նա կարողացավ կեսից դուրս սայթաքել Կուբայից
գիշերվա տասնմեկ նավերով: Նա ինքն իրեն կբացատրեր մարզպետին
ավելի ուշ:
Արշավախումբը վայրէջք կատարեց Մեքսիկայի արևելյան ափին 1519 թվականի մարտին
Հաջորդ մի քանի ամիսների ընթացքում Կորտեսը գործի դրեց իր ծրագրերը՝ հիմնելով քաղաքը
Վերակրուսը, դաշինքներ կնքելով տեղական ցեղերի հետ, որոնք ատում էին ացտեկներին, և
սկզբնական կապ հաստատելով ացտեկների կայսեր հետ, որի մայրաքաղաքը գտնվում էր մոտ 250 թ
մղոններ դեպի արևմուտք: Բայց մի խնդիր տանջում էր կոնկիստադորին
Նրա հետ Կուբայից նավարկած 500 զինվորներ մի բուռ էին, ովքեր ունեին
Վելասկեսի կողմից այնտեղ տեղավորվել է որպես լրտես և անհանգստություն պատճառելու նրա համար, եթե
նա գերազանցել է իր լիազորությունները. Վելասկեսի այս հավատարիմները մեղադրում էին Կորտեսին
սխալ տնօրինելով ոսկին, որ նա հավաքում էր, և երբ պարզ դարձավ
որ նա մտադիր էր գրավել Մեքսիկան, նրանք լուրեր տարածեցին, որ նա խելագար է.
-չափազանց համոզիչ մեղադրանք, որը կարելի է ներկայացնել մի մարդու մասին, որը պատրաստվում է ղեկավարել
500 տղամարդ ընդդեմ կես միլիոն ացտեկների, կատաղի ռազմիկներ, որոնք հայտնի են, որ ուտում են իրենց
բանտարկյալների միսը և կաշիները կրում են որպես գավաթներ: Ռացիոնալ մարդը կվերցներ
իրենց ունեցած ոսկիները վերադառնում են Կուբա և հետո վերադառնում բանակով։ Ինչո՞ւ
մնա այս արգելված երկրում՝ իր հիվանդություններով և իր արարածի բացակայությամբ
հարմարավետություններ, երբ դրանք այդքան շատ էին։ Ինչու՞ չնավարկել դեպի Կուբա,
վերադառնալ տուն, որտեղ նրանց սպասում էին իրենց ֆերմաները, կանայք և լավ կյանքը:
Կորտեսն արեց այն, ինչ կարող էր այս խռովարարների հետ՝ կաշառելով ոմանց,
ուշադիր հետևել ուրիշներին. Միևնույն ժամանակ նա աշխատում էր ամուր կառուցել
Բավականին փոխհարաբերություն իր մնացած մարդկանց հետ, որ տրտնջացողները կարող էին ոչ մի բան անել
վնաս. Ամեն ինչ լավ էր թվում մինչև հուլիսի 30-ի գիշերը, երբ Կորտեսն արթնացավ
իսպանացի նավաստու կողմից, ով, ողորմություն խնդրելով, խոստովանեց, որ միացել է
նավ գողանալու և հենց այդ երեկոյան Կուբա վերադառնալու դավադրություն, որտեղ
դավադիրները Վելասկեսին կասեին Կորտեսի՝ նվաճելու նպատակի մասին
Մեքսիկան ինքնուրույն.
Անխուսափելի մահվան մասին մեդիտացիա պետք է կատարվի ամեն օր: Ամեն օր
երբ մարդու մարմինն ու միտքը խաղաղ են, պետք է խորհրդածել գոյության մասին
պոկվել են նետերով, հրացաններով, նիզակներով և սրերով, տարվելով
ալիքների ալիքներով՝ նետվելով մեծ կրակի մեջ, բեր
հարվածել է կայծակից, ցնցվել ու մահացել մեծ երկրաշարժից, ընկնել
հազար ոտնաչափ ժայռերից՝ մահանալով հիվանդությունից կամ սեպպուկու գործելով
սեփական տիրոջ մահը. Եվ ամեն օր անպայման պետք է հաշվի առնել
ինքն իրեն որպես մեռած.
ՀԱԳԱԿՈՒՐԵ. ՍԱՄՈՒՐԱՅԻ ԳԻՐՔԸ, ՅԱՄԱՄՈՏՈ
ՑՈՒՆԵՏՈՄՈ, 1659-1720 թթ

Լրացուցիչ աշխատանք․

1.Ինչպե՞ս կարելի է բարձրացնել օրգանիզﬕ դիմադրողականությունը շնչառական հիվանդությունների նկատմամբ:

Դիմադրողականությունը բարձրացնելու համար, պետք է ճիշտ շնչել, պարբերաբար օդափոխել տարածքը, և պահպանել շնչառության հիգիենայի կանոնները։

2.Որո՞նք են շնչառության հիգիենայի հիﬓական կանոնները:

Շնչառության հիգիենան պահպանելու համար անհրաժեշտ է բնակարանը մաքրել խոնավ շորով, պետք է պահպանել անձնական հիգիենա, ինչպես նաև կոփել օրգանիզմը։ Եթե բնակարանում շատ մարդ կա, օդում թթվածնի քանակը պակասում է, շատանում են ածխաթթու գազը, ջրային գոլորշիները: Այդպիսի պայմաններում մարդիկ դառնում են քնկոտ, արագ հոգնում են, գանգատվում են գլխացավից: Մարդու առողջության համար անհրաժեշտ է թարմ օդ, բնակարանը պետք է հաճախ օդափոխել։

3.Ինչպե՞ս են հեռացվում քթի խոռոչ կամ շնչափող ընկած առարկաները:

Քթի մեջ այդպիսի առարկաներ ընկնելու դեպքում անհրաժեշտ է փակել երկրորդ քթանցքը և փորձել փչելով արտաշնչմամբ հեռացնել օտար իրը։ Արգելվում են որևէ գործիքով հեռացնելու փորձերը, քանի որ ոչ հմուտ միջամտության դեպքում օտար մարմինը կթափանցի շնչուղիների ավելի խորը մասեր։

Ինֆարկտի ժամանակ մահանում է սրտային մկանի մի մասը, ինսուլտի ժամանակ մահանում է ուղեղի մի մասը: Տարբերում են արյունազեղային (հեմորագիկ) կաթված և սակավարյունային (իշեմիկ) կաթված: Առաջինը հիմնականում պատահում է առավոտյան, իսկ մյուսը` օրվա յուրաքանչյուր ժամի՝ հիմնականում լարվածության կամ սթրեսի պատճառով: Կաթված ստացած մարդու մոտ գտնվող բարեկամները պետք է շատ արագ կատարեն բոլոր անհրաժեշտ գործողությունները: Անդառնալի փոփոխություններն ինֆարկտի ժամանակ տեղի են 10 ժամ հետո, ինսուլտի դեպքում` 3-5 ժամ հետո: Այդ պատճառով պետք է չափազանց ուշադիր լինել սեփական անձի և հարազատների հանդեպ:

Ինչպե՞սէտեղիունենումգլխուղեղի կաթվածը

Մեր ուղեղը, ինչպես մնացած բոլոր օրգանները, սնվում են թթվածնով հարուստ զարկերակային արյունով: Ուղեղի անոթների խցանման կամ վնասման դեպքում ուղեղը մնում է առանց սնուցման: Հետևող արձագանքը լինում է տվյալ հատվածի մահը: Ուղեղի մահացած հատվածի հետ մարդը կորցնում է այն ֆունկցիաները, որոնց համար այն պատասխանատու էր: Այդպես է զարգանում է իշեմիկ կաթվածը: Վտանգավորը այն է, որ աղտանիշներն աստիճանաբար են զարգանում, իսկ օգնությունը պետք է ցուցաբերել անոթների խցանումից ոչ ուշ, քան 3 ժամից: Հեմորագիկ կաթվածը հանկարծակի է առաջանում: Այդ դեպքում բարձր զարկերակային ճնշման ֆոնի վրա պայթում են ուղեղի անոթները և արյունը լցնում է տվյալ հատվածը: Հեմատոմա է առաջանում: Առողջությունը պահպանելու համար հարկավոր է հիվանդանոց հասնել մեկ ժամվա ընթացքում:

Մեզանից յուրաքանչյուրը պետք է իմանա ինսուլտի 5 հիմնական ախտանիշները.

Դեմքի, ձեռքերի կամ ոտքերի անզգայացում

Խոսքի կամ ձայների ընկալումների, շարժումների կոորդինացիայի խանգարում

Տեսողության կտրուկ վատացում

Գլխապտույտ

Անհավանական ուժեղ գլխացավ

Ինսուլտիպատճառները։ Սթրես,Ծխելը,Ալկոհոլ,Ճարպակալություն,Հիպոդինամիա,Շաքարախտ,Հիպեր-խոլեստերինեմիա

---

8 քայլ ինսուլտի կանխարգելման համար

1. Վերահսկեք զարկերակային ճնշումը (40 անց մարդկանց համար այդ գործողությունը պետք է ամենօրյա դառնա): Փորձեք պահել ճնշումը 140/90 կամ ավելի ցածր ցուցանիշների վրա:

2. Անտիագրեգանտներ օգտագործեք: Դրանք դեղահաբեր են, որոնք նոսրացնում են արյունը (միայն այն դեպքում, եթե Ձեզ նշանակել է բժիշկը):

3. Տարին մեկ ուղեղը սնուցող վզի անոթների ուլտրաձայնային հետազոտություն և էլեկտրասրտագրություն կատարեք:

4. Վերահսկեք շաքարի և խոլեստիրինի աստիճանը արյան մեջ (գլյուկոմետրի կամ թեստ-գծերի միջոցով, որոնք կարելի է գտնել դեղատներում):

5. Պարբերաբար սպորտով զբաղվեք կամ որքան հնարավոր է, շատ ոտքով զբոսնեք (օրական 3000 քայլը բավական է):

6. Դադարեք ծխել:

7. Մի չարաշահեք ալկոհոլը:

8. Ժամանակին լրացրեք օրգանիզմում հեղուկի պակասը: Կարելի է խմել կա՛մ ջուր, կա՛մ ոչ շատ քաղցր հյութ: Հանքային ջուրը հեղուկը օրգանիզմում է պահում և նպաստում է ճնշման բարձրացմանը:

Ի՞նչ անել ինսուլտի ժամանակ

Եթե Դուք գտնվում եք մի մարդու կողքը, ով ունի ինսուլտի բացահայտ ախտանիշներ, ապա Դուք պետք է մի քանի գործողություններ կատարեք: Դրանցից կախված է մարդու կյանքը:  

1. Առաջին հերթին միանգամից պետք է շտապօգնություն կանչել: Յուրաքանչյուր րոպեն չափազանց կարևոր է:

2. Եթե միջադեպը տեղի է ունեցել սենյակում, ապա անմիջապես դուրս հանեք բոլոր ավելորդ մարդկանց: Եթե փողոցում՝ խնդրեք բոլորին ետ կանգնել և չխանգարել մաքուր թթվածնի հոսքին: Մարդու կողքը պետք է մնան միայն նրանք, ովքեր կարող են օգնել:

3. Ոչ մի դեպքում մի տեղաշարժեք մարդուն: Դա վտանգավոր է: Հիվանդին պետք է թողնել այնտեղ, որտեղ որ տեղի է ունեցել կաթվածը: Մի տեղափոխեք մահճակալի վրա:

4. Մի փոքր վեր բարձրացրեք հիվանդի մարմնի վերին հատվածը և գլուխը (մոտ 30 աստիճան): Ավելի լավ է մի քանի բարձ դնել: Հանեք ձիգ, շնչելուն խանգարող հագուստները:

5. Ապահովեք մաքուր օդի հոսքը:

6. Եթե փսխուք սկսվի, ապա թեքեք հիվանդի գլուխը մի կողմի վրա և որքան հնարավոր է, լավ մաքրեք փսխուքը, քանի որ հիվանդը կարող է խեղդվել:

7. Հաճախակի այնպես է լինում, որ ինսուլտը զուգորդվում է էպիլեպտիկ նոպաներով: Դրանք կարող են հաջորդել մեկը մյուսին: Այդ դեպքում հիվանդին կողքի պառկեցրեք, բերանը գդալ կամ փայտիկ դրեք և մաքրեք առաջացած փրփուրը: Ամենակարևորն է, որ չսեղմեք հիվանդին, նրան պետք է թեթևակի բռնել և վերջ: Արգելվում է անուշադիր մոտ պահել:

8. Կարող է այնպես պատահել, որ հիվանդի սիրտը կանգնի: Պետք է միանգամից սրտի մերսում անել և արհեստական շնչառություն տալ:

1. Ինչպե՞ս է առաջանում սրտամկանի ինֆարկտը։

Սրտամկանի ինֆարկտը առաջանում է, երբ սրտի անոթները նեղանում կամ արգելափակվում են, ուստի սրտի մկանները չեն ստանում բավարար արյուն: Դա կարող է լինել կամ թրոմբի պատճառով: Գործոնները կարող են լինել բարձր արյան ճնշում, ճարպակալում, ծխախոտ, շաքարախտ և սթրես:

1. Ինչպե՞ս է առաջանում գլխուղեղի կաթվածը։

Գլխուղեղի կաթվածը առաջանում է, երբ արյունը չի հասնում գլխուղեղ կամ անոթը պայթում է: Դա կարող է լինել արյունատար անոթի արգելափակման կամ ճեղքման պատճառով: Գործոններն են բարձր արյան ճնշում, ճարպակալում, շաքարախտ և ծխախոտ:

Նպատակը․ ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախվածության պարզաբանումը:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․անցքով կամ կեռիկով գնդիկ,թել,ամրակալան՝կցորդիչով և թաթով,վայրկենաչափ կամ վայկենացույց,չափման ժապավեն, մկրատ։

Աշխատանքի ընթացքը․Չափաժապավենով չափեցի 100սմ երկարությամբ թել, մկրատով կտրեցի: Թելից կապեցի կեռիկով մետաղյա գնդիկը(ստացվեց թելավոր  ճոճանակ): Այն կախեցի ամրակալանի կցորթիցիչ, այնպես,որ փոքր-ինչ սեղանից կամ գետնից  բարձր լինի: Չափաժապավենը դրեցի գնդիկի տակ, և գնդիկը շեղեցի հավասարակշռության դիրքից 8-ից  10սմ, և բաց թողեցի, նույն պահին միացրեցի վարկյենաչափը: Չափեցի  40   լրիվ տատանումների ժամանակը,բանաձևերով հաշվեցի տատանումների պարբերությունը և հաճախությունը:

Փորձի արդյունքները՝
l=100սմ T=t/N
t=77վ ν=N/T
N=40
————
T,ν-?

---

T=t/N=77/40=1,925վ

v=N/T=40/1,925=20,77Հց

Փորձը կրկնեցի՝ կարճացնելով թելը չորս անգամ` 25սմ,տատանումների լայնույթը դարձրեցի 2սմ- ից 3սմ:

Փորձի արդյունքները՝
l=25սմ T=t/N
t=38վ ν=N/T
N=40
————
T,ν-?

---

T=t/N=38/40=0,95վ

ν=N/T=40/0,95=42Հց

Անել եզրակացություններ՝ ճոճանակի թելի երկարությունիցտատանումների պարբերության և հաճախության կախումների վերաբերյալ։

 Փորձը   տեսագրել ,պատրաստել տեսանյութ,տեղադրել  բլոգներում

Դասարանական առաջադրանքներ՝  181-ա,գ,ե,է; 182; 185-ա,գ,ե; 187-ա,գ;188-ագ,է,ժ

ա) այո

գ) ոչ

ե) ոչ

է) ոչ

ա) այո

70-55=15

բ) ոչ

35+20=55

գ) այո

0-(-15)=15

դ) ոչ

-35-50=-85

ե) ոչ

-7-21=-28

ա) x=10

y=0

գ) x=12

y=1

ե) x=0

y=11,5

ա) ոչ

10 * 2=20

50*3=150

150+20=170

գ) այո

60*2=120

0*3=0

120+0=120

ա) x=y+2

y=x-2

գ) x=7+3y

3y=x-7

է) 2x=7y-56

7y=2x+56

ժ) 3x=8y

8y=3x