Ներգործող խնդիր

Ներգործող խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան, որի կատարած գործողությունն իր վրա կրում է ենթական։

Ներգործող խնդիրը դրվում է բացառական հոլովով, սեռական հոլովով և կողմից կապով։ Ներգործող խնդիր պահանջում են կրավորական սեռի բայերը։

1.       Տրված նախադասություններում ընդգծել ներգործող խնդիրները․

Ես անչափ հուզվել էի ծնողներիս անակնկալ այցից։

Երիտասարդի համազգեստը կարվել էր Թիֆլիսիսց հրավիրված դերձակի կողմից։

Երկինքը միանգամից ծածկվեց ամպերով։

Փողոցները փակվել էին մեքենաներով։

Նամակը բարձրաձայն կարդացվեց պապի կողմից։

2.       Նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործող անուղղակի խնդրով։

Սիմոնը արագ հինգ դիմում լրացրեց։

Արագ հինգ դիմում լրացվեց Սիմոնի կողմից։

Քամին հալածում էր մառախուղի թանձր քուլաները։

Մառախուղի թանձր քուլաներ հալածվում էր քամու կողմից։

Զինվորները բերում էին Զոհրակին։ 

Զոհրակից բերվում էր զինվորների կողմից։

Դասարանական առաջադրանքներ՝  254-ա,գ,ե,է,թ;256-ա,գ,ե; 257-ա,գ,ե,է;259-ա,գ;261-ա,գ,է;

ա) y³/x⁵

գ) k/e⁴

ե)2*(-b)/3a²

է) 3/4y^2c

թ) 2n^9/3y^5

ա) a^6-3=a³

գ) b^2-5=b^-3

ե) c^2-6=c⁴

ա) a^-15

գ) c^-5

ե) e^-4

է) k^-6

ա) 5^-2=1/25

գ)7^-2=1/49

ա) 3*1/b⁴=3/b⁴

գ) m⁶/1*m²/1=m⁸

է) 2de^4b^-3=2d^4*1/b^3=2de^4/b^3

Մարդիկ իրենց կյանքի ընթացքում հանդիպում են շատ դժվարությունների և այդ փորձությունների շնորհիվ փոխում են իրենց մտածելակերպը, միտքը, մտահորիզոնը դեպի լավը կամ վատը՝ կախված դժվարության մանրամասներից։ Ես վստահեմ, որ այս աշխարհ ոչ ոք չի գալիս վատ և կոպիտ տրամադրված։ Բոլորը գալիս են նույն տրամադրությամբ, սակայն արդեն աշխարհ գալուց հետո կատարվող գործուղություններն են ազդում մարդու բնավորության ստեղծմանը։ Ես անձամբ չեմ հավատում այն խոսքին, որ ասում են թե մարդ իր չարությունը կամ բարությունը կարող է ժառանգալ իր ծնողներից կամ հարազատներից։ Այո՛, իհարկե, հարազատները և ծնողները կարող են դաստիարակել, բայց բնավորության ժառանգմանը ես չեմ հավատում։Մարդիկ հիմնականում, իմ կարծիքով, կոպիտ են դառնում երբ զգում են, որ իրենց հանդեպ վարվում են անարդար։ Մարդիկ կոպիտ են դառնում երբ իրենց մաշկի վրա զգում են աշխարհի անարդարություն և փորձում են մարդկանց հանդեպ վրեժխնդիր լինել։ Փորձում են հետ բերեն իրենց կարծիքով արդարությունը։ Եզրափակելով այս ամենը՝ կասեմ, որ կոպիտ մարդ դառնում են իրենց հանդեպ կոպտության և անարդարության պատճառով։

Դասարանական առաջադրանքներ՝419;421;423;425;427;429;431

Պատ․՝ Հակուղղված

ա) ոչ

բ) ոչ

գ) այո

դ) ոչ

ոչ

ա) F₁ և а₁, F₂ և а₂,

գ) F₁ և а₂, F₁ և F₂, a₁ և F₂, a₁ և a₂

Անջատման խնդիր

Այն առարկան, որից անջատվում, ծագում կամ սկսվում է գործողությունը, կոչվում է անջատման անուղղակի խնդիր։

Անջատման անուղղակի խնդիր են պահանջում հեռանալ, անաջատվել, բաժանվել, թաքնվել, թաքցնել, խուսափել, փախչել, պոկել, փախցնել, հեռացնել, զրկել, ձանձրանալ, հրաժարվել, զզվել և այլ բայեր։

Դրվում է բացառական հոլովով և պատասխանում է ումի՞ց, ինչի՞ց, ինչերի՞ց հարցերին։

1.       Գտի՛ր և ընդգծի՛ր անջատման խնդիրները։

Արսենը քեզնից երբեք չի կարող բաժանվել։

Մարդիկ փախչում էին ստից և կեղծիքից։

Նա վաղուց էր ձանձրացել իր ընկերներից։

Թաքցրեց իր անհանգստությունը ծնողներից։

Ոչ մի կերպ չէր կարողանում ազատվել այդ ծանր մղձավանջից։

2.       Համեմատել երեք նախադասությունները։

Ես նրան չեմ զրկի այդ հաճույքից։ Անջատման

Ես վիրավորվեցի նրա խոսքերից։ ներգործող

Ես լալիս էի վիրավորանքից։ վերաբերության

  1. Ընդգծիր հանգման խնդիրները։

Եվ նա աշխարհին պատմեց իր գլխով անցածը։

Մարդիկ հարձակվեցին տղաների վրա։

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին։

Աշակերտը մի անգամ հարց ուղղեց վարպետին։

Ես բախվեցի այդ մարդկանց անտարբերությանը։

Կարճ ժամանակում նա վաճառեց ապրանքը անգլիացիներին։

Նրա խոսքը մեծ տպավորություն գործեց ներկաների վրա։

Այդ խոսքերը խեղճ աշակերտին գցեցին ավելի մեծ շփոթության մեջ։

Հուզմունքից շփոթված Նահապետն առաջին անգամ չհավատաց իր ականջներին։ 

Complete the sentences with the correct perfect continuous tense:

1. She has been working (work) here for five years. (present perfect continuous)
2. I have been studying English since I was a child. (present perfect continuous)
3. They had been playing (play) football for an hour before it started to rain. (past perfect continuous)
4. He had been working (wait) for 30 minutes when the bus finally arrived. (past perfect continuous)
5. By next month, we will have been (live) in this city for a decade. (future perfect continuous)
6. She will have been practicing (practice) the piano for two hours by the time her lesson starts. (future perfect continuous)

---

🔹 Choose the correct form:

7. I have been working / had been working here since 2020.
8. They will have been traveling / have been traveling for a week by Friday.
9. He had been sleeping / has been sleeping before you called.
10. We will have been studying / have studied for six hours by the time the test begins.

1. Բնութագրեք Կանադայի աշխարհագրական դիրքը:

Կանադան աշխարհի երկրորդ ամենամեծ պետությունն է իր տարածքով: Կանադան գտնվում է Հյուսիսային Ամերիկայի մայրցամաքում և Ամերիկա աշխարհամասում: Կանադայի ափերը ողողում են Խաղաղ և Ատլատյան օվկիանոսները: Նաև Կանադան գտնվում է Հյուսիսային բևեռից ընդամենը 1000 կմ:

1. Պատմի՛՛ր կլիմայի, բնական ռեսուրսների մասին:

Կանադաի տարածքի մեծ մասում ջերմությունը շատ ցածր է, իսկ խոնավությունը՝ բարձր: Հյուսիսային հատվածում եղանակը ցուրտ է, քանի որ բևեռին բավականին մոտիկ է, իսկ հարավում չափավոր ցուրտ:

Կանադան տարածքի մեծ մասը հարթավայրային է: Ցուրտ կլիմայի, քրքարոտ հողերի և ճահիճների առատության պատճառով հարթավայրերը քիչ նպաստ են հոգարոծության համար: Բայց Կանադան հարուստ է երկաթի, պղնձի, ցինկի, կապարի, ուրանի, ոսկու արծաթի պաշարներով: Կան նաև ածխի, նավթի և գազի ոչ խոշոր աշարներ: Նաև կանադան աշխարհի անտառներով ամենահարուստ երկրներից է տարածքի 1/3-ից ավելին անտառապատ է:

1. Որո՞նք են Կանադայի զարգացման նախադրյալները: 

Կանադայի զրգացման նախադրյալներից մեկը՝ ջրագրական խիտ ցանցն է: Շատ են ձկնառատ գետերն ու լճերը: Գետերն ունեն ջրաէներգետիկ մեծ նշանակություն: Նաև զարգացման նախադրյալներն են՝ բնական ռեսուրսները՝ ոսկին, երկաթը և այլն: Մեկ այլը՝ զարգացած կրթությունն ու գիտությունը, տեխնոլոգիաների ներդրումը, որակյալ աշխատուժը, ինչպես նաև բազմազան և զարգացող հասարակությունը։ Այս ամենը միասին հնարավորություն են տալիս երկրին դառնալ աշխարհում ամենազարգացածներից մեկը։

1. Որո՞նք են Կանադայի տնտեսության առաջատար ճյուղերը:

Կանադայի տնտեսությունը բազմաճյուղ է և ներառում է տարբեր ոլորտներ։ Առաջատար ճյուղերից են հանքարդյունաբերությունը, որը տալիս է մեծ քանակությամբ նավթ, գազ և մետաղներ, արդյունաբերությունը, հատկապես մեքենաշինությունը և փայտամշակումը։ Գյուղատնտեսությունը զարգացած է հատկապես հարավային շրջաններում, որտեղ մշակում են ցորեն և պահում են անասուններ։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները նույնպես արագ զարգանում են։ Զբոսաշրջությունն ունի մեծ նշանակություն, ինչպես նաև արտաքին առևտուրը՝ հատկապես ԱՄՆ-ի և մյուս զարգացած երկրների հետ։

Համացանցից ընտրել Սահայանից երեք բանաստեղծություն, ընթերցել, գրավոր մեկնաբանել բլոգում՝ ներկայացնելով ասելիքը, թեման, փոխանցած զգացումները և այլն։ Բանաստեղծություններից մեկը տեսագրել կամ ձայնագրել։ 

Ախր ես ինչպես վեր կենամ գնամ

Բանաստեղծության մեջ Համո Սահյանը փորձում է մեզ ներկայացնել, թե ինչքան մեծ է իր սերը Հայաստանի հանդեպ։ Ըստ Սահյանի Հայկական հողը օրհնված է, և դրա շնորհիվ նա անվերջ ուժ էր ստանում։ Նա ասում է, որ իր համար անհնար կլինի ապրել Հայաստանից այլ տեղ և, որ անկարող է վեր կանալ և գնալ Հայաստանից։ Ինձ դուր եկավ հետևյալ բանաստեղծությունը, որովհետև այս բանաստեղծության մեջ մենք կարող ենք հասկանալ, թե մեծն գրող Համո Սահյանը ինչքան հայրենասեր մարդ է եղել։

Ոչինչ չի փոխվի

Այս բանաստեղծության մեջ Սահյանը փորձում է ցույց տալ, թե մենք ինչ փոքր և անկարևոր էակներ ենք այս Երկիր մոլորակի վրա։ Սահյանը մեզ ներկայացնում է մեր փոքրական լինելը և ներկայացնում է, որ մարդիկ ինչքան էլ սիրեն, հարգեն և լավը խոսեն քո մասին մեկ է քո մահից հետո քեզ ամենամոտիկ մարդիկ ամենաշատը մի քանի օր հետո անցնելու են իրենց առօրյային և, կարելի է ասել, մոռանան քո մասին։ Ես այս բանաստեղծություը շատ եմ սիրում, որովհետև բոլոր մարդիկ պետք է հասկանան իրենց փոքրությունը այս կյանքում ու համեստ ապրեն,ոչ թե իրենցից անիմաստ գոհ և իրենց գլուխը անընդհատ գովելով։

Ամեն առավոտ

Համո Սահյանի հետևյալ բանաստեղծությունը խոսում է կյանքի, բնության ու ամեն նոր օրվա հանդեպ սիրո մասին։ Բանաստեղծը պատմում է, թե ինչպես է ամեն առավոտ իր մեջ նոր սեր ծնվում՝ դեպի արևը, ծառերը, մարդը, բնությունը և այլն։ Այս խոսքերը մեզ հիշեցնում են, որ անկախ ամեն ինչից ամեն նոր օր նոր սկիզբ է, նոր հնարավորություն՝ տեսնելու ու սիրելու մեր աշխարհը։ Մենք էլ ամեն օր ինչ-որ բան ենք վերագտնում մեր մեջ։ Սահյանի մտքերը բոլորիս ոգեշնչում են գնահատել կյանքն ու ամեն օր նորովի սիրել այն ամենը, ինչ մեզ շրջապատում է։