1.   Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գրելով է կամ ե։

Ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցե, Երևանջէկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ողբերգակ, ինչևիցե, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, եկեղեցի, եղերերգ, չէի, ցնծերգ։

2.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ է կամ ե։

Միջօրե էր, աներևակայելի շոգ։ Վարդգեսը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նորեկի անհագուրդ հետաքրքրությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում։ Վերելքներով ու վայրէջքներով  ելևէջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան։ Ահա երփներանգ դաշտերը, ուր արածում են գոմեշների նախիրները, Սևանհէկը, որ առատ էլեկտրաէներգիա է մտակարարում շրջակա գյուղերին։

3.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ գրելով օ կամ ո։

Առօրյա, թռչնաորս, ողորկ, անօրգանական, բարօրություն, անդորր, անօրինակ, անորսալի, անօգուտ, որբանոց, այսօր, պարզորոշ, օրեցօր, Ամանոր, այլօրինակ, անօրինություն, օթևան, զօր ու գիշեր, հիմնովին, սնոտի, պնդօղակ, եղբորորդի։

4.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ օ կամ ո։

Օդանավը թռչում էր հնօրյա երկիր՝ Հայաստանի վրայով։ Միօրինակ հռնդյունից ձանձրացած՝ դիտում ենք բաց-թյա թանգարան համարվող յուր-րինակ լեռնաշխարհը։

Վաղորդյան արեգակի ճառագայթները հոծ ամպերի միջով լուսավորել են դեղնազօծ արտերը, արծաթազօծ սառնորակ գետակները։ Փչում է մեղմօրոր քամի, և մեղմորեն օրորվում են ցորենի հուռթի ցանքատարածությունները։

5.   Ըստ անհրաժեշտության գրեք ը։

Հյուրընկալ, դյուրընկալ, անակնկալ, առնչվել, երկնչել, պարընկեր, խոչընդոտ, ակնթարթ, դասընթաց, մթնկա, անընթեռնելի, խոյընթաց, չըմբռնել, զուգընկեր, նախընտրել, սրընթաց, խաղընկեր, ձեռնտու, ըմպելիք, առնթեր, ակնդետ, դյուրընթեռնելի, այլընտրանք, ճեպընթաց։

6. Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր ը։

Դասընկերներով անակնկալ մի որոշում կայացրինք՝ արշավ կազմակերպել դեպի Մայմեխի կատարը և ամրացնել հայոց եռագույնը։ Ակնթարթորեն ընդունված որոշումը բոլորիս ոգևորեց։

Վերընթաց ճանապարհն անցնում էր որոտընդոստ գետակին զուգընթաց։ Ծառերը մթնկա անտառում թվում էին գիրկընդխառն կերպարանքներ և անըմբռնելի երկյուղով լցնում մեր սրտերը։ Վերելքը դժվարին էր, բայց ինքնըստինքյան հասկանալի է, որոշեցինք հաղթահարել խոչընդոտները և չընկրկել։

7.       Լրացնել բաց թողնված  տառերը՝ ի, ե կամ յ։

Մատյան, քվեարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմիայն, կղզյակ, միմյանց, ակադեմիա, հրեա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, մարմարիոն, քամելիոն, շղթայաձև, բարյացակամ։

8.       Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը տեղանուններում՝

Ասիա, Ադրիատիկ ծով, Անգլիա, Բյուզանդիա, Բյուզանդյոն, Բուլղարիա, Զապարոժյե, Մեծ Բրիտանիա, Մոնղոլիա, Շոտլանդիա, Վիետնամ, Սոֆիա, Վիեննա, Վիկտորիա։

9.   Ըստ անհրաժեշտության գրել յ։

Վերարկուի, միջօրե, վայրկյան, կարկաչուն, ճյուղ, թեյի, շյուղ, Կարինեի, Կարոյի, մրջյուն, տույժ, Միքայել, լռելյայն, ջղային, շրջագայել, Նաիրի, վաշխառույի, ժողովածուում, զգույշ, եղբոր, վայելուչ։

10.   Հետևյալ բառերից յ-ի սղմամբ կամ երկհնչյունի հնչյունափոխմամբ կազմել նոր բառեր։

Ցույց, զրույց, եղբայր, երևույթ, մշակույթ, աշխույժ, համբույր, գույն, մատյան, վայրկյան, սառույց, զեկույց, պատանյակ, շահույթ, ընկույզ, բույր, թույն, կույտ։

ցուցամոլ, զրուցասրահ, եղբորորդի, երևութաբան, մշակութաբանություն, աշխուժություն, համբուրել, գունատ, մատենագիր, վայրկենաչափ, սառցաման, զեկուցագիր, պատանեկ, շահութաբեր, ընկուզենի, բուրավետ, թունավոր, կուտակել

1. Ո՞ր բառի մեջ չկա -ոտ վերջածանցը։ 

Ծծմբոտ, ժանգոտ, խանդոտ, ծխախոտ, եռանդոտ, կարճաոտ, հիվանդոտ, բրդոտ, կորիզոտ, կաթոտ, մշկահոտ, նավթոտ, կարճառոտ, սրտամոտ,ածխոտ, համառոտ, կասկածոտ, թախծոտ, արոտ, կրակոտ։ 

2. Գրի՛ր դարձվածքների բացատրությունները՝

Լեզուն կապվել-խոսել չկարողանալ

թևաթափ լինել-հուսահատ լինել

ուղտի ականջում քնած-անտեղյակ

պատի ծեփ դառնալ-գույնը գցել

կրակի վրա յուղ լցնել-կռիվը թեժացնել

բուրդը քամուն տալ-ծեծել

մտքի թելը կտրվել-մոռանալ

3. Յուրաքանչյուր դարձվածքի համար ընտրի՛ր դրա հոմանիշ բառը և գրի՛ր կողքին։ 

Ականջ դնել, գլուխ տանել, բուռը հավաքել, կրիայի քայլերով, անարգանքի սյունին գամել,  սիրտ անել, անուշ անել, աշխարհ գալ, աչք դնել, արձան կտրել։ 

Լսել, դանդաղ, հավանել, համարձակվել, խայտառակել, ծնվել, քարանալ, ենթարկվել, ձանձրացնել, ճաշակել։ 

Ականջ դնել-լսել

գլուխ տանել-ձանձրացնել

բուռը հավաքել-ենթարկվել

կրիայի քայլերով-դանդաղ

անարգանքի սյունին գամել-խայտառակել

սիրտ անել-համարձակվել

անուշ անել-ճաշակել

աշխարհ գալ-ծնվել

աչք դնել-հավանել

արձան կտրել-քարանալ

4. Նախադասություններից դո՛ւրս գրիր հարցական դերանունները։  Նշի՛ր, թե դերանունը քանի տեսակ ունի։ 

Առավոտյան դու կարող ես հանդիպել նրան։ 

Այստեղ բոլորը գիտեն իրենց անելիքը։

Ո՞վ է այդ զինվորը։

Ի՞նչ գիտես նրա մասին։ 

Վերցրու այնքան, որքան կարող ես։ 

Եկավ նա, ում չէինք սպասում։ 

Ամբողջ օրը քեզ էի սպասում։ 

Ամեն մեկդ ձեր անելիքն իմացեք։

Մի քանիսը արձագանքեցին նրա հրավերին։ 

Ոչ ոք ինձ չսպասեց։

5. Գրի՛ր տրված բառերի հոլովումը։ 

Կաղին, ոչ ոք, տղամարդ, աղախին, կիրակի, ամուսին, հայելի, ոսկի, գինի, երազ, ուրախություն։ 

Լրացուցիչ նյութեր՝

• Բառակապակցություն և դարձվածք,
• Վերջածանցներ,
• Դերանվան տեսակները,
• Հոլովում ։

Навасард — это не просто Новый год в древнеармянской традиции, а праздник, в котором переплелись духовность, связь с природой и сила народной памяти. Его название происходит от древнеперсидских слов «нава» (новый) и «сард» (год), и в нём заключён глубокий смысл обновления и начала жизненного цикла.

Празднование Навасарда приходилось на август — время зрелости природы, сбора урожая, щедрости земли. Народ собирался у храмов, особенно в Багаване — священном месте, где почитались боги и проводились важные ритуалы. Это были не просто религиозные обряды, а настоящие народные торжества, в которых участвовали все — от детей до старцев.

Главной частью праздника были состязания: бои, скачки, стрельба из лука. Это были проявления мужества и силы, которые восхищали зрителей и поднимали боевой дух. После игр и обрядов устраивались пиршества — щедрые застолья с хлебом, мясом, фруктами, вином. Каждый дом стремился поделиться изобилием, ведь праздник был благодарностью богам за богатый урожай.

Символами Навасарда считались плодородный хлеб и виноград — дары земли, воплощавшие изобилие и жизнь. Эти символы несли в себе надежду на благополучие в новом году.

Однако Навасард был больше, чем просто веселье. Он был временем благодарности, когда люди чествовали богов за щедрость, просили благословения на будущее и ощущали свою связь с природой. Это было время, когда семьи объединялись, а весь народ становился одним целым — в песнях, танцах, обрядах и общей памяти.

Современный Новый год значительно отличается от Навасарда. Сегодня мы часто празднуем его в городской суете, отдалённые от природы и древних символов. Но Навасард напоминает нам о настоящем смысле начала года — это не только календарная дата, а момент единения с землёй, друг с другом и собственными корнями.

Իմ սիրելի շուն, բարի շուն, իմ սիրելի շնիկ, մոտ եկ, հոտ քաշիր այս անուշահոտ ջրից, որը քաղաքիս ամենապատվական պարֆյումերից եմ գնել: Եվ շունը պոչը թափ տալով, որ, ըստ իս, այդ թշվառ արարածների ծիծաղի կամ ժպիտի նշանն է, մոտեցավ ու իր խոնավ դունչը հետաքրքրությամբ հպեց սրվակի բերանին, ապա հանկարծ ահով ետ-ետ քաշվեց ու սկսեց վրաս հաչել, ասես թե կշտամբելիս լիներ ինձ: Ա~հ, թշվառ շուն, եթե ես ձեզ մի կույտ աղբ առաջարկեի, դուք հաճույքով պիտի հոտոտեիք այն, անգամ գուցե խժռեիք այն: Այդպես է, իմ տխուր կյանքի անարժան ուղեկից, դուք նման եք հասարակության, որին չպետք է բնավ նուրբ անուշահոտություն առաջարկել (դա նրան նեղացնում է),այլ պետք է տալ լոկ խնամքով հավաքած աղտեղություններ:

Հեղինակ՝ Գիյոմ Ապոլիներ

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ ամենապատվական, պարֆյումեր, սրվակ, կշտամբել, բնավ։ 

ամենապատվական-ամենահարգելի

պարֆյումեր-օծանելիքների հետ գործ անող

սրվակ-փոքրիկ ապակյա տարա

կշտամբել-մեղադրել

բնավ-ամենևին

2. Ի՞նչի հետ է համեմատում շան արձագանքը։ 

Ստեղծագործության հեղինակը ստեղծագործության մեջ շան արձագանքը համեմատում է հասարակության արձագանքի հետ։

3. Ո՞ր հատվածում է արտահայտված ստեղծագործության ասելիքը։ 

Ա~հ, թշվառ շուն, եթե ես ձեզ մի կույտ աղբ առաջարկեի, դուք հաճույքով պիտի հոտոտեիք այն, անգամ գուցե խժռեիք այն: Այդպես է, իմ տխուր կյանքի անարժան ուղեկից, դուք նման եք հասարակության, որին չպետք է բնավ նուրբ անուշահոտություն առաջարկել (դա նրան նեղացնում է),այլ պետք է տալ լոկ խնամքով հավաքած աղտեղություններ:

4. Ո՞րն է ստղծագործության ասելիքը, ներկայացրո՛ւ և շարադրի՛ր քո կարծիքը գաղափարի վերաբերյալ։ 

Ստեղծագործության ասելիքը կայանում է նրանում, որ հասարակությանը, մարդկանց չեն հետաքրքրում նյութի կամ ցանկացած առարկայի, թեմայի վերաբերյալ ճիշտ բաները, այլ հետաքրքրում է սխալ, բայց գեղեցիկ կամ սխալ և լավ ստեղծած նյութը, ինչպես աղբն է ստեղծագործության մեջ։

5. Ի՞նչ նկատի ունի հեղինակը, երբ ասում է ,,խնամքով հավաքված աղտեղություն,, ։ Ինչպես ես հասկանում ,,աղտեղություն,, բառը։ 

Աղտեղություն բառը աղբ բառի հոմանիշներից է։ Հեղինակի ասած բառակապակցությունը ես հասկանում եմ ճիշտ դասավորված, բայց շատ սխալ բանը, որը շան դեպքում հենց աղբն էր։

60²+80²=c²

c=√10000=100

Պատ․՝ 100սմ

a²+b²=c²

a=5

c=13

25+b²=169

b²=169-25=144=12²

S=(5*12)/2=60/2=30

25-13=12

144+81=225

225=15²

6²+8²=100

√100=10մ

14:2=7

48:2=24

7²+24²=625

√625=25

25²+25²=1250=25√2

26²=676

676-10²=576

√576=24

25²-15²=400

√400=20

ոչ

10+4+5+5=24սմ

Навасард — это не просто Новый год в древнеармянской традиции, а праздник, в котором переплелись духовность, связь с природой и сила народной памяти. Его название происходит от древнеперсидских слов «нава» (новый) и «сард» (год), и в нём заключён глубокий смысл обновления и начала жизненного цикла.

Празднование Навасарда приходилось на август — время зрелости природы, сбора урожая, щедрости земли. Народ собирался у храмов, особенно в Багаване — священном месте, где почитались боги и проводились важные ритуалы. Это были не просто религиозные обряды, а настоящие народные торжества, в которых участвовали все — от детей до старцев.

Главной частью праздника были состязания: бои, скачки, стрельба из лука. Это были проявления мужества и силы, которые восхищали зрителей и поднимали боевой дух. После игр и обрядов устраивались пиршества — щедрые застолья с хлебом, мясом, фруктами, вином. Каждый дом стремился поделиться изобилием, ведь праздник был благодарностью богам за богатый урожай.

Символами Навасарда считались плодородный хлеб и виноград — дары земли, воплощавшие изобилие и жизнь. Эти символы несли в себе надежду на благополучие в новом году.

Однако Навасард был больше, чем просто веселье. Он был временем благодарности, когда люди чествовали богов за щедрость, просили благословения на будущее и ощущали свою связь с природой. Это было время, когда семьи объединялись, а весь народ становился одним целым — в песнях, танцах, обрядах и общей памяти.

Современный Новый год значительно отличается от Навасарда. Сегодня мы часто празднуем его в городской суете, отдалённые от природы и древних символов. Но Навасард напоминает нам о настоящем смысле начала года — это не только календарная дата, а момент единения с землёй, друг с другом и собственными корнями.

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գծերի փոխարեն գրելով  է կամ ե։

Դողէրոցք, էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ, բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, վերելակ, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգես, բազմերանգ, մանրէ։ 

2. Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր մեծատառով։ 

Օնորե դը Բալզակ, Նեղոսի հովիտ, Խաղաղ օվկիանոս, Արտաշես առաջին, Խոսրով Կոտակ, Թադեոս առաքյալ, Ոսկան Երևանցի, Ռուսաստանի Դաշնություն։ 

3. Բառերը բաժանի՛ր վանկերի՝ նշելով բաց և փակ վանկերը։ 

Այգի, դեռատի, արագահոս, երազ։ 

Այ(փ)-գի(բ)

դե(բ)-ռա(բ)-տի(բ)

ար(փ)-ա(բ)-գա(բ)-հոս(փ)

ե(բ)-րազ(փ)

(Այն վանկը, որ միայն ձայնավոր հնչյունից է կազմված, կամ որ ավարտվում է ձայնավոր հնչյունով, կոչվում է բաց: Օրինակ՝ ա—պա—կի, ա—ռու, ա—կա—մա:

Այն վանկը, որ վերջանում է բաղաձայն հնչյունով, կոչվում է փակ: Օրինակ՝ կար—պետ, պատ—շար, թախ—ծոտ և այլն: )

4. Գտի՛ր հականիշ զույգերը։

Ա․ Բերկրալից, փութկոտ, կանուխ, բիրտ, դանդաղկոտ, ուշ, քնքուշ, թախծոտ, երկչոտ, թեժ, մարմանդ, համարձակ։ 

բերկրալից-թախծոտ

փութկոտ-դանդաղկոտ

կանուխ-ուշ

բիրտ-քնքուշ

երկչոտ-համարձակ

թեժ-մարդմանդ

Բ․ Պատվարժան, կողմ, տհաճ, ժուժկալ, անարգ, թավ, թեթևասահ, դուրեկան, անզուսպ, դեմ, ծանրաքայլ, նոսր։ 

պատվարժան-անարգ

կողմ-դեմ

տհաճ-դուրեկան

ժուժկալ-անզուսպ

թավճ-նոսր

թեթևասահ-ծանրաքայլ

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 1-ա,գ,ե,է; 2-ա,գ,ե,է; 3-բանավոր; 5-ա,գ; 11-ա,գ,ե; 12-ա,գ,ե

ա) +

գ) +

ե) –

է) –

ա) +

գ) +

ե) –

է) –

ա) 25-6=19

25-6=19

գ) 125-200=(-75)

-125-200=(325)

ա) միավորումը՝ -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

հատումը՝ 2,3,4

գ) միավորումը՝ 1,2,3,4,5,6,7,8,9

հատումը՝ 3,4,6

ե) միավորումը՝ 1,3,5,6

հատումը՝ 3

ա) 2√3*4√3=8(√3)²=8*3=24

գ) √6*√2=√12=2√3

ե) 3/√2*√2=3/2

Ի՞նչը քեզ համար ամենակարևորն է դպրոցում սովորելիս․ գիտելիք, ընկերություն, արդարություն, հաջողություն, ստեղծագործականություն, թե՞ ուրիշը։

Ինձ համար ամենակարևորը գիտելիքն է և ստեղծագործականությունը, որովհետև դրանք օգտակար կլինեն ապագայում ու կօգնեն ինձ ավելի լավ հասկանալ աշխարհը։

Ի՞նչ արժեք ես ամենից շատ գնահատում քո դասընկերների մեջ (օր.՝ անկեղծություն, փոխօգնություն, հարգանք)։
Ամենից շատ գնահատում եմ անկեղծությունն ու փոխօգնությունը։ Եթե դասարանը մեկս մյուսին աջակցում է, բոլորս միասին առաջ ենք գնում։

Որոնք են այն հանգամանքները, որոնք քեզ խանգարում են լավ սովորել կամ կենտրոնանալ։
Երբեմն խանգարում է դասի ժամանակ աղմուկը, երբեմն էլ՝ հոգնածությունը:

Ի՞նչ կուզեիր, որ դպրոցը կամ դասերը քեզ ավելի շատ տային այս տարի։
Կուզեի, որ դասերը լինեին ավելի գործնական ու հետաքրքիր՝ նախագծերով, քննարկումներով ու թիմային խաղերով։

Ինչպե՞ս ես պատկերացնում «լավ դասարանը»․ ի՞նչ որակներ պետք է ունենա դասարանը որպես թիմ։
Լավ դասարանը այն է, որտեղ կա հարգանք, միասնականություն ու միմյանց հանդեպ վստահություն։ Թիմի պես բոլորը պիտի կարևոր զգան իրենց։

Բ. Իմ նպատակներն ու հմտությունները
Որոնք են այն երեք հմտությունները, որ կուզեիր զարգացնել այս ուսումնական տարում (օր.՝ քննադատական մտածողություն, թիմային աշխատանք, հանրային խոսք, պատմական վերլուծություն)։
Թիմային աշխատանք, հանրային խոսք, քննադատական մտածողություն

Ի՞նչ գիտելիք կամ թեմա է քեզ առավել հետաքրքիր պատմության մեջ, որ կուզեիր խորացնել։
Հին քաղաքակրթությունների զարգացումը և նրանց ազդեցությունը աշխարհի մշակույթի վրա։

Կուզե՞իր մասնակցել նախագծային աշխատանքների (օր.՝ փոքր հետազոտություն, ներկայացում, թիմային նախագիծ)․ ինչ թեմայով։
Այո։ Կուզեի թիմային նախագծերի, օրինակ՝ տեխնոլոգիաների ազդեցության մասին պատմության ընթացքի վրա։

Եթե ուսումնական տարվա վերջում նայես հետ՝ ի՞նչ կուզեիր ասել․ «Ես կարողացա․․․»։
Ես կարողացա զարգացնել իմ գիտելիքներն ու հմտությունները, և ավելի վստահ դարձա»

Ի՞նչն է քեզ ամենից շատ մոտիվացնում սովորել․ գնահատականը, ուսուցչի ու ծնողների կարծիքը, անձնական հետաքրքրությունը, թե՞ ապագայի մասնագիտության մասին պատկերացումը։
Ամենից շատ մոտիվացնում է ապագայի մասնագիտության մասին պատկերացումը և անձնական հետաքրքրությունը։

Դասի հղումը

Քարտեզներ

Թվային քարտեզ

1. Ուրվագծային կամ թվային քարտեզի վրա նշել ՀՀ հարևան երկրներն ու նրանց հետ ունեցած ՀՀ սահմանների երկարությունը:

Թուրքիա-280կմ

Վրաստան-198կմ

Ադրբեջան-930կմ

Իրան-40կմ

1. Թվային քարտեզի վրա նշել ՀՀ տարածքի հեռավորությունը (ուղիղ գծով) Սև ծովից, Միջերկրական ծովից, Կասպից ծովից և Պարսից ծոցից:

1. Բնութագրեք ՀՀ աշխարհագրական դիրքը դիտարկելով այն տնտեսական, քաղաքական և կլիմայական տեսանկյուններից:

Հայաստանի հանրապետությունը գտնվում է Եվրասիա մայրցամաքի , Ասիա աշխարհամասի հարավ֊արևմտյան մասում։ Այն ամբողջությամբ հյուսիսային կիսագնդի մերձարևադարձային կլիմայական գոտում է։ Հայաստանը բնութագրվում է չոր ցամաքային կլիմայով, կլիմայական հակադարձությամբ և չորս եղանակների առկայությամբ։ Տարածքին բնորոշ է արևային կլիման։

1. Նշեք 5 երկիր, որոնց աշխարհագրական դիրքը նման է ՀՀ աշխարհագրական դիրքին: 

Հայաստանի աշխարհագրական դիրքին են նման Շվեցարիայի, Ավստրիայի, Չեխիայի, Սերբիայի և Ղրղզստանի աշխարհագրական դիրքերը։ Հետևյալ երկրները Հայաստանի նման չունեն ելք դեպի ծով և լեռնային երկրներ են համարվում։