Առաջադրանքներ

1. Բացատրի՛ր բառեը, կարող ես օգտվել էլ. բառարանից: 

Դերվիշ, բազմել, աներեր, ցուպը, տատասկներ, կիզել, գոցել, խանձարուր, բարձրաբարբառ, ակնապիշ, բարկ, ըղձալ, անքթիթ: 

դերվիշ֊Մահմեդականների թափառական կրոնավոր

բազմել֊նստել

աներեր֊չտատանվող

ցուպ֊ձեռքի գավազան

տատասկ-փուշ

կիզել֊այրել

գոցել-փակել

խանձարուր֊փաթույթ

բարձրաբարբառ֊բարձր ձայնով

ակնապիշ֊աչքերը հառած

բարկ֊թեժ

ըղձալ֊ցանկանալ

անքթիթ֊աչքերը հառած

2. Առանձնացրո՛ւ բառեր, արտահայտություններ, որոնք անհասկանալի են,  բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

չկան

3. Նշված արտահայտությունները փոխարինիր համարժեք այլ արտահայտություններով:

Ճերմակ ալիքները բարկ հովին տված՝ նորից հարցում արավ դերվիշը, և նրա աղաչող

ձայնը հնչում էր ամբողջ մարդկության հոգու խորքերից: 

Ճերմակ ալիքները բարկ հովին տված՝ նորից հարցրեց դերվիշը, և նրա աղաչող

ձայնը հնչում էր բոլորի մտքից: 

4. Բնութագրի՛ր և նկարագրի՛ր դերվիշին:

Դերվիշը ծեր, իմաստուն և ճշմարտություն որոնող մարդ է։ Նա շրջել է աշխարհով փնտրելով երջանկության իմաստը և հասել Սֆինքսին հույն ունենալով, որ կգտնի պատասխանը։

5. Նորից կարդա՛ Սֆինքսի պատասխանը և գրավոր բացատրի՛, թե ինչ էր ուզում ասել:

Կարծում եմ Սֆինքսը իր պատասխանով ուզում էր ցույց տալ, որ երջանկության հասնելու համար պետք է գնալ հյուսիս, հարավ, արևելք և արևմուտք օգնելով մյուսներին ինքնազոհ լինելով։ Սֆինքսի կարծիքով երջանկության միակ գրավականը դա մյուսներին օգնելով է։

6. Ի՞նչ է երջանկությունը : Ներկայացրո՛ւ մտքերդ: 

Կարծում եմ երջանկությունը ամեն մարդ մի ձև է ներկայացնում և ոչ ոք չի կարող համաձայն լինել իմ երջանկության հետ։ Երջանկությունը անվերջ է և իմ կարծիքում ամբողջ աշխարհում ոչ մի մարդ չի ասի, որ նա ամբողջովին երջանիկ է և, որ նրա մտքում չկա մի ցանկություն։

7. Տեքստից դուրս գրի՛ր հոգնակի թվով գործածված երեք բառ: 

պատգամներ, աչքերը, ծայրերից

8. Տեքստից դուրս գրի՛ր քեզ դուր եկած նկարագրությունը: 

Գալիս եմ այժմ նվիրական Սինայի ժայռեղեն գագաթից, ուր Մովսեսը

պատգամներ առավ, հարցումն եմ արել անխոս բարձունքից… Եվ մնացել եմ

անպատասխան:

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 169-ա,գ,ե;171-ա,գ,ե;173; 174

ա) x₀=-b/2a=5/2=2,5

y₀=-d/4a=-13/4=-3,25

գ) x₀=-b/2a=10/-4=-2,5

y₀=-d/4a=108/-8=-13,5

ե) x₀=-b/2a=4

y₀=-d/4a=0

ա)

Մի հին չինական զրույց

1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։

Կայսրը չգիտեր իր ժողովուրդի գլխացավանքը գլխարկների պատճառով հետևաբար կայսեր զգացմունքները դրական կլինեին։ Իսկ գլխարկների պատմությունից հետո հասկացավ, որ չի կարողացել իր առաջ եկած խնդիրը լուծել իր ժողովրդի համար և նույնիսկ այն ավելի է վատացրել և նա հետևաբար իրեն շատ վատ զգաց։ 

2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։

Եթե արդեն եղել է իրավիճակը ես կփորձեմ այն ուղղել տուժված մարդկանց և իրենց ընտանիքներին որոշակի բանով օգնել դա կլինի ֆինանսական կամ ֆիզիկապես կամ նման այլ մի բանով։ Կհանեմ պարտադրանքի օրենքը և կասեմ, որ ոչ ոք պարտադրված չէ կրել գլխարկ։ Իսկ եթե նմանատիպ իրավիճակ դեռ չի կայացել, ապա ես օրենքներ գրելուց կգրեմ մանրամասն և լավ կետերով, որպեսզի իմ ժողովուրդը չտուժի մի բանի պատճառով, որը իրենց պետք է իբրև թե օգուտ տար։ 

3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։ 

Կայսեր որոշումը շատ ճիշտ էր, որովհետև տեսնում էր, որ իր երկրի մարդիկ անում են ինչ-որ գործողություն ստիպողաբար և դա նաև նրանց ֆիզիկապես ցավ է պատճառում։

4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։ 

Բոլորին հասկացնել, որ սա լավ գործ է և դրա իմաստը մարդկանց օգնելն է, ոչ թե վնասելը և սպանելը։

5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։ 

Վերնագրեր՝

• Երբ օրենքը կորցնում է իր մարդասիրական իմաստը, 
• Մարդասիրությունը կարող է վերածվել բռնության, 
• Իշխանական ցանկությունը և դրա ազդեցությունը ժողովրդի կյանքում, 
• Իշխանությունը և մարդը

Իշխանական ցանկությունը և դրա ազդեցությունը ժողովրդի կյանքում

Ես ընտրել եմ հետևյալ միտքը, որովհետև կարծում եմ, որ մարդիկ հետևյալ թեմայի մասին շատ չեն խոսում։ Այս վերնագիրը ես հասկանում եմ այն ենթատեսքով, որտեղ ուզում է ցույց տալ, որ ոչ միշտ է իշխանը, կառավարիչը կամ ցանկացած այլ ինչ-որ տեսակի գլխավորող անձը ցանկանում վատը, բայց շատ անգամներ հենց իր ժողովրդի համար վատն էլ ստացվում ինչ-ինչ պատճառներով։

Իշխանների մի մաս կա, որը շատ նվիրված է իր ժողովրդին և պետությանը, սակայն չի կարողանում իր գիտելիքը և ուզեցածը փոխանցել իր ժողովրդին տգետ լինելու պատճառով։ Տգետ ասելով ես նկատի չունեմ, թե հետևյալ մարդը դպրոցում լավ չի սովորել մաթեմատիկա կամ մայրենի։ Տգետ ասելով ես նկատի ունեմ թե մարդը չի կարողանում իր ցանկացածը փոխանցել մյուսներին՝ խղճալի վատ հաղորդացության ձևերի պատճառով։ Ինչպես օրինակ «Մի հին չինական զրույց» ստեղծագործության մեջ էր։ Իհարկե, իշխանը իր ժողովրդի վատը չէր ուզում, այլ հենց ընդհակառակը նա իր ժողովրդի լավն էր ուզում, սակայն ավելի վատթարացրեց նրանց վիճակը։ Հետևյալ մարդիկ միշտ լավն են ուզում, սակայն վատ կամունիկացիայի պատճառով նրանք միշտ վատ են անում իրենց գործը։ Ինչքան էլ հիմնական մեղքը լինի այդպիսի մարդկանցը, բայց նաև այստեղ միշտ կան այլ մեղավորներ։ Հետևյալ տեքստում մեղավորներ էին նաև ոստիկանները։ Մեղավոր ես կհամարեմ նաև ինչ-որ չափով հրամանը չկատարող ժողովրդին, որովհետև դա արվում էր միայն և միայն իրենց լավի համար, դրանից ոչ իշխանն և առավել ևս ոչ էլ ոստիկանները օգուտ չէին ստանալու։

Եզրափակելով այս ամենը՝ ես կասեմ, որ պետք է փորձել հրաման տվողներին լավ հասկանալ, իսկ հրաման տվողներին էլ, որը այս ստեղծագործության մեջ իշխանն էր, խորհուրդ կտամ հրամանը տալ կոնկրետ և հասկանալի, որ ուղարկված “օգնության” պատճառով չտուժվեն մարդիկ։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 158-ա,գ,ե;159-ա,գ,ե;160; 162; 165; 167

ա) y=0

x=2

գ) x=-3

y=1

ե) x=11

y=20

ա) դեպի վեր, չի հատվի

գ) դեպի վեր, հատվում է

ե) դեպի վեր, հատվում է

a=5

b=(-4)

c=(-2)

a=1/8

y₀=6

x₀=5

y₀=(-9)

x₀=5

-9=-4/5*25+y0

y0=20-9=11

1. Առանձնացրե՛ք թվականները։ 

Թվային, վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, թվանշան, չորս, մեծաքանակ, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, քանակություն, մենավոր,երկակի։ 

վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, չորս, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, երկակի

2. Առանձնացրե՛ք քանակական թվականները։

Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։ 

հարյուր մեկ, քառասուն, միլիոն, հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, տասնինը, յոթանասուն

3. Առանձնացրե՛ք դասական թվականները։ 

Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, առաջին, երեք քառորդ, տասնիններորդ։ 

քսանմեկերորդ, երեսուներկուերորդ, հարյուրերորդ, առաջին, տասնիններորդ

4. Առանձնացրե՛ք բաշխական թվականները։

Մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ, մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորս հինգերորդ, յոթական, երիցս։ 

մեկ֊մեկ, երկուական, հինգական, հինգ֊հինգ, քսանական, յոթական

5. Առանձնացրե՛ք կոտորակային թվականները։ 

Մասնական , երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, սակավաթիվ, մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ։ 

երկու երրորդ, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, մեկ երրորդ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, երկու յոթերորդ

6. Փակագծում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ես այդ մասին լսում եմ /առաջի, առաջին / անգամ։ 

Շուրջ / ութանասուն, ութսուն/ ծառ տնկվեց այդ հավաքի ժամանակ։ 

Աղջիկը վճարեց / տաս, տասը/ դրամ։ 

Այդ հավաքին մասնակցում էին  /հարյուրավոր, հարուրավոր/ մարդիկ։ 

Իմ տեղը թատրոնի /երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ/ աթոռն է։

Ես սովորում եմ Երևանի /թիվ համար, թիվ/ հինգ դպրոցում։ 

Որպեսզի իմ ուզածը տեղն ընդունվեմ, ինձ պակասում է /զրո, զերո/ ամբողջ հինգ միավոր։ 

7. Առանձնացրե՛ք պարզ թվականները։ 

Բազում, միլիոն, երեքական, քսան, քանակ, ութ, միլիարդ, վեցերորդ, ամբողջ, ինը, երեք, քսանյոթ, թիվ, ,միակ, յոթ, տասնվեց, չորս։

բազում, քսան, քանակ, ութ, ամբողջ, ինը, երեք, յոթ, չորս  

8. Առանձնացրե՛ք  բարդ թվականները։

Երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, մեկ, ութական, երեք հարյուր վեց, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու։ 

երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, ութական, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու

9. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ասացին հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս /գա, գան/ ։

Շուտով ժամը /ինը, իննը կլինի/ ։

Եթե մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես /խնձոր, խնձորներ/։ 

Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան /խաղալիք, խաղալիքներ/։ 

Այդ կինը մատներին դրել էր /երեք-երեք, երեք-երեքական/ ոսկե մատանիներ։ 

Պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք այս ամսվա /28-ին, 28ին/։

Ես չեմ վախենում /տասներեք, տասերեք/ թվից։ 

10. Տրված թվերը գրի՛ր տառերով։

25, 101, 1567, 87, 95, 74, 2598: 

քսանհինգ, հարյուր մեկ, հազար հինգ հարյուր վաթսունյոթ, ութսունյոթ, իննսունհինգ, յոթանասունչորս, երկու հազար հինգ հարյուր իննսունհինգ

Թեմա՝ Մակերևույթի շարունակությունը

Սովորել դասագրքի & 11-ը , էջ 43-45

Օգտագործվող քարտեզ

Դասը ամփոփել հետևյալ հարցերի միջոցով՝

• Ին՞չ նշանավոր լեռներ կան հրաբխային լեռնավահանների մարզում։

Արագած, Աժդահակ, Գութանասար, Շահունք։

• Ին՞չ է սարահարթը։

Սարահարթը բարձր հարթ տարածք է, որը քիչ է կտրտված գետերով ու ձորերով։

• Թվարկե՛ք ՀՀ-ում մի քանի սարահարթեր։

Լոռու, Շիրակի, Գեղամա, Սյունիքի սարահարթեր։

• Ինչ գոգոավորությունների է բաժանվում Միջնարաքսյան գոգավորության մարզը։

Արարատյան և Նախիջևանի գոգավորություններ։

Աշխատանք տանը

Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝վիրուսներ, կառուցվածքը, կենսագործնեությունը։։ Էջ 33-35։/Հին գրքից/

1․ Ո՞րն է բակտերիաների հիմնական առանձնահատկությունը․
ա) Ունեն բջջային կորիզ
բ) Ունեն մեմբրանային օրգանոիդներ
գ) Չունեն ձևավորված կորիզ և մեմբրանային օրգանոիդներ 
դ) Դրանք բազմաբջիջ օրգանիզմներ են

---

2․ Ո՞րն է վիրուսի առանձնահատկությունը բակտերիայի համեմատ․
ա) Ունի բջջային կառուցվածք
բ) Կարող է ինքնուրույն բազմանալ
գ) Ունի բջջապատ և ցիտոպլազմա
դ) Չունի բջջային կառուցվածք և բազմանում է միայն այլ բջջում 

---

3․ Ո՞ր հիվանդությունն է առաջացնում վիրուսը․
ա) Տուբերկուլյոզ
բ) Բոտուլիզմ
գ) Գրիպ 
դ) Սիբիրյան խոց

---

4․ Ինչպե՞ս են բակտերիաները բազմանում․
ա) Բջջամասնությամբ (միտոզով)
բ) Սպորների միջոցով
գ) Պարզ բաժանմամբ 
դ) Բողբոջմամբ

---

5․ Ո՞րն է բակտերիաների դրական դերը մարդու կյանքում․
ա) Բոլորը հարուցիչներ են
բ) Միայն հիվանդություններ են առաջացնում
գ) Օգտագործվում են հակաբիոտիկների ոչնչացման համար
դ) Օգտագործվում են կաթնաթթվային մթերքների, դեղերի և կենսատեխնոլոգիայի մեջ

6․Ի՞նչ հիմնական բաղադրիչներից է կազմված վիրուսը․

ա) Ցիտոպլազմա, բջջապատ և կորիզ
բ) Ռիբոսոմներ, ԴՆԹ և մեմբրանա
գ) Գենետիկական նյութ (ԴՆԹ կամ ՌՆԹ) և սպիտակուցային պատյան (կապսիդ) 
դ) Բջջային մեմբրանա և օրգանոիդներ

Աշխատանք տանը

Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝վիրուսներ, կառուցվածքը, կենսագործնեությունը։։ Էջ 33-35։/Հին գրքից/

1․ Ո՞րն է բակտերիաների հիմնական առանձնահատկությունը․
ա) Ունեն բջջային կորիզ
բ) Ունեն մեմբրանային օրգանոիդներ
գ) Չունեն ձևավորված կորիզ և մեմբրանային օրգանոիդներ 
դ) Դրանք բազմաբջիջ օրգանիզմներ են

---

2․ Ո՞րն է վիրուսի առանձնահատկությունը բակտերիայի համեմատ․
ա) Ունի բջջային կառուցվածք
բ) Կարող է ինքնուրույն բազմանալ
գ) Ունի բջջապատ և ցիտոպլազմա
դ) Չունի բջջային կառուցվածք և բազմանում է միայն այլ բջջում 

---

3․ Ո՞ր հիվանդությունն է առաջացնում վիրուսը․
ա) Տուբերկուլյոզ
բ) Բոտուլիզմ
գ) Գրիպ 
դ) Սիբիրյան խոց

---

4․ Ինչպե՞ս են բակտերիաները բազմանում․
ա) Բջջամասնությամբ (միտոզով)
բ) Սպորների միջոցով
գ) Պարզ բաժանմամբ 
դ) Բողբոջմամբ

---

5․ Ո՞րն է բակտերիաների դրական դերը մարդու կյանքում․
ա) Բոլորը հարուցիչներ են
բ) Միայն հիվանդություններ են առաջացնում
գ) Օգտագործվում են հակաբիոտիկների ոչնչացման համար
դ) Օգտագործվում են կաթնաթթվային մթերքների, դեղերի և կենսատեխնոլոգիայի մեջ

6․Ի՞նչ հիմնական բաղադրիչներից է կազմված վիրուսը․

ա) Ցիտոպլազմա, բջջապատ և կորիզ
բ) Ռիբոսոմներ, ԴՆԹ և մեմբրանա
գ) Գենետիկական նյութ (ԴՆԹ կամ ՌՆԹ) և սպիտակուցային պատյան (կապսիդ) 
դ) Բջջային մեմբրանա և օրգանոիդներԴաս8 (2.11-7.11)
Рубрика: