Հսկայի մազերը

Կային-չկային չորս եղբայրներ: Նրանցից երեքը շատցածրահասկ էին, բայց չափազանցխորամանկ, իսկ չորրոդը՝ հսկա էր՝աննկարագրելի ուժով, սակայն միամիտ էր, ոչ իր եղբայրների նման: 

Նրա ուժն իր ձեռքերի և բազուկների մեջ էր, իսկ խելքը՝ մազերի: Խորամանակեղաբայրները նրա մազերը կարճ էինկտրում, որպեսզի խելք չմնար, և ստիպումէին աշխատել չորսի փոխարեն: Իսկ իրենքկանգնում նայում էին, թե ինչպես է նաաշխատում, և միայն իրենց գրպաններն էինլցնում:

Խեղճ հսկան ստիպված էր անել բոլորգործերը՝ վարել հողը, փայտ կոտրել, ջրաղացի անիվը պտտել և եզի փոխարենքաշել սայլը: Իսկ նրա խորամանակեղբայրները, սայլի մեջ նստած, ճիպոտովուղղություն էին տալիս նրան և ասում.

-Կարճ մազերը քեզ շատ են սազում:

-Իսկական գեղեցկությունը խոպոպները չեն:

-Նայեք, կարծում եմ, այս մազափունջըերկար է. Պետք է այս երեկո այնկարճացնենք: 

Եվ, միյանց հրմշտելով, ծիծաղում էին: Շուկայում նրանք հավաքում էին ողջեկամուտը և գնում պանդոկ՝ զվարճանալու, իսկ խեղճ հսկային թողնում էին՝ սայլերըհսկելու:

Նրան լավ էին կերակրում, որպեսզիկարողանա աշխատել, խմելու բան էլ էրստանում, երբ ծարավ էր լինում, սակայնտալիս էին միայն մի տեսակի գինի. այն, որցայտում էր շատրվանից: 

Բայց ահա մի օր հսկան հիվանդացավ: Եղբայրները, վախեցած, որ հսկան կմեռնի ևիրենց փոխարեն էլ չի աշխատի, բերեցիներկրի լավագույն բժիշկներին, տվեցիննրանց ամենաթանկ դեղերը, իսկ ուտելիքն էլմատուցում էին անկողնում:

Եղաբայրներից մեկը բարձն էր ուղղում, մյուսը՝ վերմակը, և ասում էին.

Տեսնո՞ւմ ես՝ քեզ ինչքան շատ ենք սիրում: Չմեռնես: Մեզ հետ այդքան դաժան չվարվես:

Նրանք այնքան էին անհանգստացածհսկայի հիվանդությամբ, որ բոլորովին մոռացել էին նրա մազերի մասին: Հսկայի մազերը երկարեցին այնքան, որքան երբևէ չէին եղել:  Եվ մազերի հետ վերադարձավնաև խելքը: Նա սկսեց խորհել, հետևել իրեղբայրներին և մեկ-երկու… սկսեց ամեն ինչհասկանալ:  Վերջապես նա գիտակցեց , թեորքան նենգ էին իր եղբայրները: սակայն ոչոքի ոչինչ չասաց և սպասեց, որ իր ուժերը վերականգնվեն: Եվ մի առավոտ, երբեղբայրները դեռ քնած էին, նա վեր կացավ, կապեց նրանց և դրեց սայլակի վրա:

-Ուր ես մեզ տանում, սիրելի եղբայր: Ո՞ւր ես տանում քեզ սիրող եղբայրներին:

-Հիմա կտեսնեք:

Նա տարավ նրանց կայարան, այդպես կապկպած ՝ գնացք նստացրեց և հրաժեշտ տվեց:

Հեռացեք և այլևս չվերադառնաք այսկողմերը: Դուք ինձ շատ եք շահագործել: Հիմա ես եմ տերն ու տիրակալը:

Գնացքը սուլեց , անիվները շարժվեցին, բայցերեք խորամանկ եղբայրներն անշարժմնացին իրենց տեղերում: Եվ ոչ ոք նրանցայլևս չտեսավ:

Հեղինակ՝ Ջ. Ռոդարի 

Առաջադրանքներ 

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

Բազուկ – արմունկ, ձեռք

2. Ո՞ր հեքիաթին կամ ստեղծագործության ես նմանեցնում։

Ես այս հեքիաթին նման հեքիաթ կամ ստեղծագործոություն չգիտեմ:

3. Ի՞նչ միտք , գաղափար կարող է արտահայտել այս հեքիաթը։ 

Այս հեքիաթի միտքն այն էր, որ եթե վատություն անես այն քեզ վրա կվերադառնա ավելի դաժան կերպով:

Լրացուցիչ/ տնային աշխատանք

Կարդա՛ ,,Մանուշակը Հյուսիսային բևեռում,, հեքիաթը և պատասխանի՛ր հարցերին։ 

Առաջադրանքներ

1. Դուրս գրի՛ր մանուշակին նկարագրող նախադասությունները:

Անծայր սառցե անապատում հայտնվել էր մի փոքրիկ, մանուշակագույն արարած, որն իր շուրջը տարածում էր տարօրինակ բուրմունք: Նա կանգնած էր մի հատիկ բարալիկ ոտքի վրա եւ չէր մեռնում:Անծայր սառցե անապատում հայտնվել էր մի փոքրիկ, մանուշակագույն արարած, որն իր շուրջը տարածում էր տարօրինակ բուրմունք: Նա կանգնած էր մի հատիկ բարալիկ ոտքի վրա եւ չէր մեռնում:

2. Ո՞ր տողերում է արտահայտված հեքիաթի ասելիքը /գաղափարը/:

―Դե ահա, ես մեռնում եմ: Բայց նշանակություն չունի. Կարևորն այն է, որ որևէ մեկը սկսի պայքարը… Մի գեղեցիկ օր այստեղ միլիոնավոր մանուշակներ կծաղկեն: Սառույցները կհալվեն , և կհայտնվեն կղզիներ, տներ և մարգագետինով վազվզող երեխաներ…:

3. Ինքդ ձևակերպիր հեքիաթի ասելիքը:

Իմ կարծիքով այս հեքիաթի ասելիքն այն է, որ յուրաքանչյուր սկսված աշխատանք անավարտ չի մնա և շարնակություն կունենա։

4. Տրված նախատդաությանների ստորոգյալները համաձայնեցրու ենթակաների հետ:

Օրինակ՝

Ինձ մոտ նոր դասագրքեր կա: — Ինձ մոտ նոր դասագրքեր կան:

Գարնանը օրերը երկարում է: – Գարնանը օրերը երկարում են:

Նրա մազերը սև է: – Նրա մազերը սև են:

Քո երգերն ամրողջ քաղաքում երգվում է: – Քո երգերն ամրողջ քաղաքում երգվում են։

Կատվի աչքերը ճրգի պես վառվում էր: – Կատվի աչքերը ճրգի պես վառվում էին:

Ուրախ էր անցնում նրա օրերը: – Ուրախ էին անցնում նրա օրերը:

Ցրտերն ընկավ: – Ցրտերն ընկնում են:

Ջրերը կտրվեց: – Ջրերը կտրվեցին:

Գրածիդ մեջ սխալներ կա: – Գրածիդ մեջ սխալներ կան:

Քաղաքում ինչ-որ լուրեր է պտտվում: – Քաղաքում ինչ-որ լուրեր են պտտվում:

Այնպես փախան, որ հետքերն էլ չի երևում: – Այնպես փախան, որ հետքերն էլ չէին երևում:

5. Պարզ համառոտ նախադասություններն ընդարձակի՛ր:

Ընկերդ վախենո՞ւմ է: – Ընկերդ վախենո՞ւմ է արջերից:

Հիշեցնե՞մ: – Հիշեցնե՞մ, որ պարապունք ունես։

Պիտի համոզե՞մ: – Պիտի համոզե՞մ քեզ, որ գաս հաց ուտելու:

Ծառը ծաղկե՜լ է: – Ծառը ծադկե՜լ է ու կանաչել է։

Որդիս պիտի կարողանա: – Որդիս պիտի կարողանա լողա ծովում:

Հիշի՛ր: – Հիշի՛ր, որ այսոր պիտի ֆիլմ դիտենք։

Վստահի՛ր: – Վստահի՛ր քեզ և դարձիր ռեժիսոր։

Բերե՛ք: – Բերե՛ք գոծիքները և սկսեք աշխատել։

Իջևան, քաղաք Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Գտնվում է Աղստև գետի ափին՝ Երևանից 142 կմ հեռավորության վրա։ Մարզի վարչական կենտրոնն է։

Մենք մնալու են «Մենուա Ռեզորթ»-ում: «Մենուա Ռեզորթ» հանգստյան տունը գտնվում է Տավուշի մարզի Գանձաքար գյուղում: Այն տեղակայված է Իջևան քաղաքի ծայրամասում, քաղաքային թոհուբոհից ու աղմուկից հեռու, բայց միևնույն ժամանակ շատ հարմար վայրում. մոտավորապես հինգ րոպեում կարելի է հանգստյան տնից մեքենայով հասնել քաղաք և օգտվել բոլոր խանութներից:

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝1124-բ,դ,զ; 1126-բ,դ,զ; 1128-բ,դ,զ; 1135; 1136-բ,դ; 1137

1124. Կատարե՛ք հանում.

բ) 81,22 – 53,12=28.1

դ) 17,1 – 8,256=8,844

զ) 7,35 – 6,35=1

1126. Կատարե՛ք հանում.

բ) 5 – 2,63=2,37

դ) 1 – 0,047=0.953

զ) 102 – 96,24=5.76

1128. Կատարե՛ք հանում.

բ) 3,263 – 2=1,263

դ) 11,397 – 9=2,397

զ) 34,56 – 29=5,56

1135. Գտե՛ք 3,385 , 9,428 , 725,11 , 823,12 , 0,93 , 973,14 , 55,675 թվերից
ամենամեծը։

Պատ․՝ 973,14

1136. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) 3x + 1 = 5

5-1=4

3x=4

x=4/3

դ) 4x – 2 = 9

9+2=11

11=4x

x=11/4

զ) 8 = x + 4

8-4=4

x=4

1137. Գտե՛ք 20‐ից փոքր բոլոր զույգ թվերի գումարը։

Պատ․՝ 90

25.04.2023թ-Տասնորդական կոտորակների հանումը և գումարումը

Տեսություն

Տասնորդական կոտորակների գումարումն ու հանումը

Գումարենք 33,142 և 5,6 տասնորդական կոտորակները: Սկզբում կոտորակներից մեկին աջից զրոներ կցագրելով, հավասարեցնենք ստորակետից հետո եկող թվանշանների քանակները՝ 5,6=5,600

Տասնորդական կոտորակները գրենք խառը թվերի տեսքով՝ 

33,142=33 142/1000

5,600=5 600/1000

Գումարենք ստացված խառը թվերը և արդյունքը գրենք տասնորդական կոտորակի տեսքով՝

33,142+5,6=3 3142/1000+5 600/1000=38 (142+600)/1000=38 742/1000=38,742

Նույն գումարումը կատարենք «սյունակով»:

33,142+5,600

38,742

Նույն ձևով ստանում ենք տասնորդական կոտորակների տարբերությունը՝ 19,4−3,15

19,4−3,15=19,40−3,15=19 40/100−3 15/100=16 (40−15)/100=16 25/100=16,25

Նույն հանումը կատարենք «սյունակով»՝

19,40−3,15

16,25

Տասնորդական կոտորակները գումարելու (հանելու) համար պետք է ՝ 

1. հավասարեցնել ստորակետից հետո եկող թվանշանների քանակները
2. դրանք գրենք իրար տակ այնպես, որ ստորակետը լինի ստորակետի տակ
3. կատարել գումարումը (հանումը)՝ անտեսելով ստորակետները
4. պատասխանում ստորակետը դնել թվերի ստորակետների տակ

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 1124-ա,գ,ե; 1126-ա,գ,ե; 1128-ա,գ,ե;1136-ա,գ; 1138

1124. Կատարե՛ք հանում.
ա) 3,56 – 2,14=1,42

գ) 111,782 – 65,327=46,455

ե) 0,625 – 0,1=0,525

1126. Կատարե՛ք հանում.
ա) 3 – 0,1=2,9

գ) 10 – 9,68=0,32

ե) 25 – 10,38=14,62

1128. Կատարե՛ք հանում.
ա) 1,037 – 1=0,037

գ) 8,002 – 8=0,002

ե) 107,03 – 56=51,03

1136. Լուծե՛ք հավասարումը.
      ա) 2x + 1 = 5 գ) 8x – 1 = 7,

ա

5-1=4

4:2=2

x=2

գ

7+1=8

8:8=1

x=1

1138. Գրե՛ք այն բոլոր երկնիշ թվերը, որոնցից յուրաքանչյուրում
միավորների և տասնյակների կարգերում եղած թվերի գումարը
հավասար է 4-ի։

Պատ․՝ 13, 22, 31, 40,

Կարդա՛ ,,Գանձանակ,, պատմվածքը։ 

Գրի՛ր քո կարծիքը պատմվածքի վերաբերյալ / 5-6  նախադասություն/։ 

Ես հավանեցի այս պատմվածքը։ Ես շատ կուզեի, որ այս պատմվածքը մի լայնածավալ գիրք լիներ։ Ես մեծ հաճույքով կկարդայի այդ գիրքը։ Յոավի ընկերասեր տղա էր, սակայն նա էլ պետք է հասկանար, որ ամեն մի առառկա չէ, որի հետ կարող ես ընկերություն անել։ Ի վերջո Խոզուկը ստեղծված էր կոտրվելու համար։ Տղան պետք է ամենասկզբից իմանար այդ մասին, որ այդքան շատ չկապնվեր խոզուկի հետ, իսկ վերջում էլ ցավ չապրեր։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 1105-ա,գ; 1106-ա,գ,ե; 1107; 1109-ա,գ;1110; 1114-ա,գ; 1116; 1118

1105. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք համապատասխան թվանշանը, որպեսզի ստացված անհավասարությունը ճիշտ լինի.
ա) 2,547 > 2,537

գ) 10,85 < 10,95 ,

1106. Իրար հաջորդող ո՞ր երկու բնական թվերի միջև է գտնվում
կոտորակը.
ա) 3,2 3 և 4

գ) 75,32 75 և 76

ե) 5689,1 , 5689 և 5690

1107. Կոտորակները դասավորե՛ք աճման կարգով.
60,325 , 11,2 , 28,43 , 60,32 , 11,56 , 3291,83 , 5,6։

5,6/ 11,2/ 11/56/ 28,43/ 60,32/ 60,325/ 3291,83/

1109. Կոորդինատային առանցքի վրա երկու թվերից ո՞րն է ավելի աջ
տեղադրված.
ա) 6,37-ը, < 6,375-ը
գ) 293,4-ը, > 294,3-ը

1110. Գրե՛ք հինգ այնպիսի տասնորդական կոտորակներ, որոնցից
յուրաքանչյուրը մեծ լինի 2,4-ից և փոքր լինի 2,5-ից։

Պատ․՝ 2,41, 2,42, 2,43, 2,44, 2,48

1114. Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 632 ⋅ 108 + 3999 = x

632×108=68256

68256+3999=72255

x=72255

գ) 6 ⋅ x + 5 =29

29-5=24

24:6=4

x=4

1116. Չորս երեխաներ դեղձ էին քաղում։ Նրանցից առաջինը քաղեց
բոլոր քաղված դեղձերի 0,2 մասը, երկրորդը՝ մնացածի 0,5 մասը,
երրորդը՝ երկրորդի քաղածի 0,5 մասը, չորրորդը քաղեց 32 դեղձ։
Առաջին երեք երեխաներն իրենց քաղած դեղձերը լցնում էին
արկղերի մեջ, չորրորդը՝ զամբյուղի մեջ։ Քանի՞ դեղձ դրվեց
արկղերի մեջ։

Լուծում

1-2/10=10/10-2/10=8/10 մնացածը

8/10-4/10=4/10 երկրոդ

4/10:2=2/10 երրորդ

2/10+4/10+2/10=8/10

1-2/10-4/10-2/10=2/10 չորրորդ

2/10 – 32 հատ դեղձ

8/10- x

32×4=128

Պատ․՝ 128դեղձ դրվեց արկղերի մեջ

1118. Քառակուսու կողմի երկարությունն արտահայտվում է բնական
թվով։ Նրա պարագիծը գտնելիս աշակերտը ստացավ մի
բնական թիվ, որը վերջանում էր կենտ թվանշանով։ Բացատրե՛ք,
թե ինչու կարելի է պնդել, որ նա սխալ է թույլ տվել։

Պատ․՝ Որովհետև քառակուսու բոլոր կողմեր իրար հավասար են և հնարավոր չէ, որ զույգ քանակով իրար հավասար թվեր գումարեն իրարով և ստանան կենտ թիվ

Վերնագրեր ստեղծագործական աշխատանքների համար

• Հավատա ինքդ քեզ
• Կոպտություն․ ինչո՞ւ են մարդիկ կոպիտ դառնում
• Ի՞նչ է նշանակում լինել հարուստ
• Նյութական և հոգևոր արժեքներ
• Սիրի՛ր կյանքը
• Առանձնահատուկ օր
• Շփման կարևորությունը
• Բառերը մարդու կյանքում
• Ապագան սկսվում է այսօր
• Ի՞նչն է մարդուն ուժեղ դարձնում
• Իմ պատուհանից
• Հասարակության ազդեցությունը մարդու վրա
• Կամքի ուժ
• Անցյալի դասերը
• Մարդ և հասարակություն
• Ես ծնվել եմ, ուրեմն պետք է երջանիկ լինեմ 
• Ես մաթեմատիկ եմ 
• Հրաշք կարելի է գործել սեփական ձեռքերով
• Ի՞նչն է երջանկացնում
• Մեզ շրջապատող գեղեցկությունը
• Բարությունը բարություն է ծնում 
• Հասարակությունը ստեղծում է մարդուն
• Սերը ժամանակակից աշխարհում
• 21-րդ դարի հերոսները
• Մենք պատասխանատու ենք նրանց համար, ում ընտելացրել ենք
• Նպատակն արդարացնո՞ւմ է միջոցները
• Կյանքն ապրելու իմ սկզբունքները
• Մեծահոգությունը թուլությո՞ւն է, թե՞ ուժ
• Իմ սիրելի բառը
• Գիրքն իսկական ընկեր է
• Իդեալական կյանք
• Գեղեցիկը կփրկի աշխարհը
• Այս աշխարհը հիասքանչ է
• Լավագույն ուսուցիչը փորձն է
• Ուզում եմ և պարտավոր եմ 
• Իմ քաղաքը
• Իմ տունն իմ ամրոցն է

Կամքի ուժ․

Կամքի ուժը միակ կարողությունն է, որը ի ծնե ոչ ոք չի ունենում։ Կամքի ուժը ձևավորվում է կյանքի ընթացքում, այն ամենակարևոր կարողություներից մեկն է։ Կամքը մի կարողությունն է, որը օգնում է մարդուն ազատվել վատ սովորություններից կամ կախվածություններից։ Դուք հաստատ լսած կլինեք, երբ մարդիկ ասում են, որ դու պետք է քո մեջ կամքի ուժ գտնես և ազատվես քո վատ սովորությունից։ Կամքի ուժը միայն վատ սովորություներից ազատվելով չի վերջանում։ Կամքի ուժ դու քո մեջ կարող ես գտնել այն ժամանակ, երբ մարդիկ քեզ վրա ծիծաղում են քո անձնական երազանքի պատճառով կամ ասում են, որ դու քո այդ երազանքին չես կարող հասնել։ Այդ ժամանակ դու կարող ես քո մեջ կամքի ուժ գտնել և հասնել երազանքներիդ։

1․ Կետերը փոխարինի՛ր փակագծերում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

Լաբիրինթոս նշանակում է խճճված դրություն, որից դուրս գալը կապված է դժվարությունների (դժվար) հետ: Հին հույները, եգիպտացիներն ու հռոմեացիները լաբիրինթոս անվանում էին այն կառույցները (կառուցել), որոնք ունեին բազմաթիվ խճճված սենյակներ ու անցումներ (անցնել):Ըստ հունական ավանդույթի (ավանդել)՝ հրաշագործ արվեստագետ (արվեստների գիտակ) Դեդալոսը մի այնպիսի լաբիրինթոս է կառուցում Կրետե կղզում, որտեղ մտնողն այլևս ելքը (ելնել) չի գտնում: Այդ լաբիրինթոսում Կրետեի Մինոս թագավոր

2.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծերում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

Օվկիանոսի խորքերում՝(խոր) խորջրյա նստվածքներում (նստել) հաճախակի հանդիպում են շնաձկան ատամներ, որոնք շատ կայուն են քայքայման  (քայքայել) նկատմամբ: Երբեմն գտնում են կետի ականջի ու ձկան ոսկորներ, բայց ամբողջական կմախքները շատ հազվադեպ են, քանի որ միացումների(միանալ) քայքայումը խորքից (խոր) մեծանում է:

3.Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շաքրի մի բառը չունի:

ա) Պապ            բ) Հովհաննես Թումանյան

երգիչ          Արշակ Երկրորդ

ձիապան            նվագախումբ

աղջիկ              Ձենով Օհան

լուսնյակ             Հայաստանի Հանրապետություն

Ա – ի չորսը բառը ցույց են տալիս անձ, իսկ լուսնյակ բառը առարկա։

Բ – ի չուրսը բառ ցույց են տալիս հատուկ անուններ, իսկ նվագախումբ բառը հասարակ անուն է։

стр.63 , упр. 3,4,5,6,7; стр. 64 ,упр .9

4. Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.

1. У кого гостили мальчики в Москве?

Мы с мамой и Вовкой были в гостях у тёти Оли в Москве.

1. Что делали мальчики дома, когда мама с тётей пошли в магазин?

Ну, мы рассматривали, рассматривали, пока нам это не надоело.

1. Почему мальчики решили пойти в метро?

Мы так и Москву не увидим, если будем целый день дома сидеть!

1. Что мальчики делали в метро?

Сначала показалось страшно, а потом ничего, интересно.

1. Как они потерялись?

Сели мы на другой поезд, поехали в обратную сторону.